آيه مودّت

خداوند متعال در قرآن كريم مى فرمايد:

( قُلْ لا أَسأَلُكُمْ عَلَيهِ أَجراً اِلاَّ الْمَوَدَّةَ فِى الْقُربى)؛(1) «[اى رسول ما به امت] بگو من از شما اجرِ رسالت جز اين نمى خواهم كه مودّت و محبّت مرا در حقّ خويشاوندانم منظور داريد.»

اين آيه معروف به آيه مودّت است، كه اغلب كتاب هاى تفسير و حديث و تاريخ، نزول آن را در حق اهل بيت(عليه السلام)مى دانند.

سيوطى در تفسير اين آيه به اسناد خود از ابن عباس نقل مى كند: هنگامى كه اين آيه: ( قُلْ لا اَسأَلُكُمْ عَلَيهِ اَجراً اِلاَّ الْمَوَدَّةَ فِى الْقُربى) بر پيامبر(صلى الله عليه وآله) نازل شد، صحابه عرض كردند: اى رسول خدا! خويشاوندان تو كيانند كه مودّت آنان بر ما واجب است؟ حضرت(صلى الله عليه وآله) فرمود: «على و فاطمه و دو فرزندان او».(2)

در خطبه اى كه امام حسن(عليه السلام) بعد از شهادت اميرالمؤمنين(عليه السلام) ايراد كردند، بعد از حمد و ثناى الهى فرمود: «… و أنا من أهل البيت الذى افترض الله مودّتهم على كلّ مسلم، فقال تبارك و تعالى: ( قُلْ لا اَسأَلُكُمْ عَلَيهِ اَجراً إِلاَّ الْمَوَدَّةَ فِى الْقُربى وَمَْن يَقْتَرف حسنة نَزد لَهُ فِيها حُسْناً) فاقتراف الحسنة مودّتنا أهل البيت…»؛ «و من از اهل بيتى هستم كه خداوند مودّت آنان را بر هر مسلمانى واجب نموده است پس خداوند تبارك و تعالى فرمود: ( قُلْ لا أَسأَلُكُمْ…)، انجام كار نيك مودت ما اهل بيت است.»

امام صادق(عليه السلام) به ابى جعفر احول فرمود: «چه مى گويند اهل بصره در اين آيه: ( قُلْ لا أَسأَلُكُمْ عَلَيهِ أَجراً إِلاَّ الْمَوَدَّةَ فِى الْقُربى)؟». عرض كرد: فدايت گردم، آنان مى گويند: اين آيه در شأن خويشاوندان رسول خدا(صلى الله عليه وآله) است. حضرت فرمود: «دروغ مى گويند تنها در حق ما اهل بيت على و فاطمه و حسن و حسين اصحاب كسا نازل شده است».(3)

مى دانيم كه حصر اين روايات اضافى است نه حقيقى، و لذا شامل بقيه امامان نيز مى شود.(4)

1. سوره شورى، آيه 23.

2. در المنثور، ج 6، ص 7؛ مستدرك حاكم، ج 3، ص 172؛ مجمع الزوائد، ج 9، ص 168؛ كشاف، ج 4، ص219.

3. كافى، ج 8، ص 79، ح 66؛ قرب الاسناد، ص 128.

4. على اصغر رضوانى، امام شناسى و پاسخ به شبهات(2)، ص 520.