آيت اللّه سيد ميرزا حسن موسوى بجنوردى (ره)

(1359-1316 ه.ق)
ولادت
سيد ميرزا حسن موسوى بجنوردى از علماى بزرگ و از مجتهدان سرشناس حوزه علميّه ‏نجف اشرف و از چهره‏هاى درخشان فقهاى شيعه در عصر حاضر است‎.‎ آيت اللّه ميرزا حسن بجنوردى در سال 1316 هجرى قمرى در روستاى »خدا شاه« از توابع ‏بجنورد ديده به جهان گشود. پدرش سيد آقا بزرگ فرزند سيد على اصغر از سادات بزرگوار ‏آن منطقه است. شهرستان بجنورد در شمال غربى خراسان و مجاور دشت گرگان و در مسير راه ‏كناره به خراسان قرار گرفته است. آب و هواى آن نسبتا معتدل و به سردسير بودن نزديك ‏است. مساجد و بقاع مشهورى دارد. استخرى زيبا و چشمه آبى كه از زير كوه مى‏جوشد و در ‏آن استخر مى ‏آيد بسيار جالب و ديدنى است. از اين شهر رجال و دانشمندان بزرگى ‏برخاسته‏اند كه از جمله آنان آيت اللّه سيد ميرزا حسن موسوى بجنوردى است.
‎ ‎تحصيلات
آيت اللّه ميرزا حسن بجنوردى تحصيلات خود را از همان زادگاه خود آغاز نمود. وى بخشى از علوم ‏مقدماتى و ادبيات عرب را فرا گرفت. سپس براى ادامه تحصيل عازم شهر مشهد مقدس شده و ‏در حوزه علميّه آن شهر در جوار حرم ملكوتى امام هشتم امام رضا عليه‏السلام سيزده سال ‏از محضر بزرگان آن حوزه بهره‏مند گشت‎.‎ وى در اين دوران علوم عربى و سطوح فقه و اصول را به پايان رساند. در فلسفه و حكمت از ‏محضر حكيم معروف حاج فاضل خراسانى و شيخ آقا بزرگ شهيدى بهره برد. در فقه در مجلس درس ‏سيد آقا حسين قمى مشهور، و ميرزا محمد خراسانى معروف به آقازاده، و فاضل خراسانى شركت ‏كرد تا آنكه خود از چهره‏هاى سرشناس علمى آن حوزه به شمار آمد‎.‎ وى در سال 1340 هجرى قمرى عازم نجف اشرف گرديد و در حوزه درس آقا ضياء الدين عراقى ‏شركت كرده و يك دوره اصول و برخى از كتابهاى فقهى را از محضر ايشان بهره برد و همچنين در ‏مجلس درس محقق بزرگ ميرزا محمد حسين نائينى يك دوره اصول و 16 سال در مباحث فقهى ايشان ‏شركت كرد‎.‎ در سال 1355 و پس از وفات مرحوم نائينى در مجلس درس مرجع بزرگ شيعه سيد ابو الحسن ‏اصفهانى شركت كرده تا آنكه خود از مدرسين و اساتيد بزرگ آن حوزه و از شخصيتهاى نام‏آور ‏در فقه و اصول و فلسفه به شمار آمد و آثارى گران‏بها در علوم اسلامى از خود به يادگار ‏گذاشت.
شخصيت علمى و اجتماعى
سيد العلماء و المجتهدين آيت اللّه آقاى حاج ميرزا حسن موسوى بجنوردى، داماد معظم مرحوم ‏آيت اللّه حاج سيد حسين اصفهانى، از علماى طراز اول معاصر حوزه علميّه نجف بوده و داراى ‏مقام علم و عمل و دقت نظر است‎.‎ معظم له عالمى محقق و فقيهى مدقق و جامع معقول و منقول و حاوى فروع و اصول مى‏باشد و ‏به اعلى درجه فقاهت و اجتهاد رسيده است. وى فقيهى بزرگ و دانشمندى متبحر و حجتى جليل ‏و مجتهدى آگاه و از چهره‏هاى درخشان علماى شيعه در حوزه علميّه نجف اشرف به شمار مى‏آيد.
‎ ‎تأليفات
تأليفات ارزشمندى نيز از اين دانشمند بزرگ به جاى مانده است مانند‎:‎ ‏1‏‎ – ‎منتهى الأصول ‏2‏‎ – ‎القواعد الفقهية ‏3‏‎ – ‎حاشية على العروة الوثقى ‏4‏‎ – ‎حاشية على وسيلة النجاة ‏5‏‎ – ‎رسالة في اجتماع الأمر و النهي ‏6‏‎ – ‎كتاب في الحكمة ‏7‏‎ – ‎حاشية على الوسائل ‏8‏‎ – ‎ذخيرة المعاد ‏9‏‎ – ‎رسالة في الرضاع
‎ ‎اساتيد
وى از اساتيد بزرگى نيز بهره‏مند گشته است از جمله‎:‎ ‏1‏‎ – ‎آقا ضياء الدين عراقى ‏2‏‎ – ‎ميرزا محمد حسين نائينى ‏3‏‎ – ‎سيد ابو الحسن اصفهانى ‏4‏‎ – ‎حاج فاضل خراسانى ‏5‏‎ – ‎شيخ آقا بزرگ شهيدى ‏6‏‎ – ‎آقازاده كفايى ‏7‏‎ – ‎آيت اللّه قمى ‏8‏‎ – ‎ميرزا محمد خراسانى معروف به آقازاده
‎ ‎وفات
سرانجام اين عالم انديشمند پس از عمرى خدمت به علوم و معارف اسلامى و تحصيل و تدريس و ‏نگارش آثارى گران‏بها، در سن 79 سالگى، در روز سه شنبه ۲۰ جمادی‌الثانی 1395 ه ق ديده از جهان فرو بست و ‏جهان علم و دانش و عالم تشيع را در سوگ خود نشاند‎.‎