آيت الله محمد تقى بهلول گنابادى(ره)

 (1426 – 1317 هـ ق)

ولادت و تحصيلات

علامه حاج شيخ محمد تقى بهلول گنابادى در سال 1279 شمسى در روستاى بيلند شهرستان گناباد پا به عرصه حيات گذاشت.در كودكى به مكتب رفت و به فراگيرى قرآن كريم مشغول شد و هشت ساله بود كه حافظ كل قرآن شد.وى خواندن و نوشتن را در همان مكتب پدر آموخت و سپس به تحصيل در رشته علوم قديمه پرداخت و دوره سطح را به پايان برد و اكثر تحصيلاتش از قبيل شرح لمعه، مطول، معالم، سيوطي، حاشيه و… را نزد پدر فراگرفت و از 7 تا 14سالگى به كار وعظ و روضه خوانى مشغول بود.

فعاليتهاى سياسي

شيخ بهلول در سن 27سالگى به مشهد رفت و چون در آن زمان مسئله بى حجابى مطرح بود، رهبرى مردم را براى حركت و قيام عليه دولت رضاخان برعهده گرفت. اولين مبارزه وى با رضاخان در برچيدن جشن و سرورى بود كه در اول محرم در باغ ملى سبزوار به منظور آمدن همسر شاه مخلوع همراه با امان الله خان پادشاه افغانستان به سبزوار برگزارشده بود و بعد از اين واقعه چون تحت تعقيب قرار گرفت، پياده عازم قم شد.

از ديگر مبارزات او به قيام مسجد گوهرشاد مى توان اشاره كرد كه بعد از آن به افغانستان تبعيد شد و مدت 30 سال را در افغانستان گذراند و در اين مدت كودكان بى سرپرست زيادى را سرپرستى كرد.

خصوصيات اخلاقي

از ويژگى ها و خصوصيات اخلاقى اين شيخ بزرگ كه زبانزد نزديكان وى بود، ذوق و ادب او بود؛ به طوريكه او بيش از 200 هزار بيت شعر سروده است و 50 هزار بيت شعر از ديگر شاعران را از حفظ داشت. وى مجتهدو مسلط به ادبيات عرب و سراينده اشعار، متون نغز و خواندنى به زبان عربى و مسلط به تاريخ انبياى اسلام و شاهدى زنده بر تاريخ يكصدساله اخير ايران و جهان بود.

محمدتقى بهلول، حافظه شگفتى داشت. خود ايشان در اين مورد مي‏گفت: حافظه‏اى داشتم که نمونه‏اش در دنيا نبود. يکى از همدرس‏هاى شيخ نقل مي‏کند که روزى استادمان، مرحوم حکيم، او را بر سر جاى خود نشاند و به ايشان گفت: محمدتقى آنچه را گفتم بگو. جناب بهلول تمامى مطالبى را که استاد در آن روز گفته بود، همه را مانند استاد بيان کرد.

شيخ محمدتقى بهلول، حافظ قرآن مجيد و بسيارى از خطبه‏هاى نهج‏البلاغه و دعاهاى صحيفه سجاديه بود. وى همچنين بسيارى از دعاهاى مفاتيح‏الجنان، از جمله دعاى جوشن کبير، دعاى عديله، دعاى توسل، دعاى کميل، زيارت عاشورا و مناجات شعبانيه را از حفظ داشت.

وى بيش از دويست هزار بيت شعر سرود و پنجاه هزار بيت شعر نيز از ديگران در حافظه داشت و بسيارى از کتاب‏هاى ادبى و فقهى حوزه و نيز کتاب فلسفى منظومه سبزوارى را به حافظه قوى خويش سپرده بود.

محمد تقى بهلول در کلام بزرگان  

حضرت آيت الله خامنه اى مقام معظم رهبرى :

ايشان (شيخ بهلول) حق بزرگى بر گردن انقلاب دارند.آقاى شيخ محمدتقى بهلول رحمةالله‌عليه بنده‌ى صالح و مجاهد و پرهيزگار كه عمر طولانى و پرماجراى خود را يكسره با مجاهدت و تلاش گذرانيد، يكى از شگفتيهاى روزگار ما بود. هفتادسال پيش در ماجراى خونين مسجد گوهرشاد، زبان گوياى ستمديدگان وحق‌طلبان شد و آماج كينه‌ى حكومت سركوبگر پهلوى گشت. بيست‌وپنج سال مظلومانه در اسارت حكومت ظالم ديگرى انواع رنجها و آزارها را تحمّل كرد. پس از آن سالها در مصر و عراق نداى مظلوميت ملت ايران را از رسانه‌ها به گوش مسلمانان رسانيد. سالها پس از آن در ايران بي‌هيچ پاداش و توقعى به هدايت دينى مردم پرداخت. در سالهاى دفاع مقدس همه‌جا دلهاى جوان و نورانى رزمندگان را از فيض بيان رسا و صادقانه‌ى خود نشاط و شادابى بخشيد، نودسال از يكقرن عمر خود را به خدمت به مردم و عبادت خداوند گذرانيد. زهد و وارستگى او، تحّرك و تلاش بي‌وقفه‌ى پيكر نحيف او، ذهن روشن و فعال او، حافظه‌ى بي‌نظير او، دهان هميشه صائم او، غذا و لباس و منش فقيرانه‌ى او، شجاعت و فصاحت و ويژگيهاى اخلاقى برجسته‌ى او، از اين مؤمنِ صادق، انسانى استثنائى ساخته بود.

مرحوم ايت الله العظمى حاج شيخ عبدالکريم حائرى :

دعوت جناب مرحوم حاج شيخ از جناب بهلول در آن سن براى روضه قبل از شروع درس خيلى قابل اهميّت است چرا که نقل مى کنند جناب مرحوم حاج شيخ به منبر ها و روضه خوان ها خيلى حسّاس بودندو افرادى را دعوت مى کردند که از ناحيه آنها خاطر جمع باشند.

مرحوم آيت الله العظمى بروجردى :

اولاً دعوت مرحوم آيت الله العظمى بروجردى از ايشان ثانياً دفاع مرحوم آيت الله بروجردى از ادامه منبر جناب بهلول خيلى حائز اهمّيّت است و اين نشانگر علاقۀ آيت الله العظمى بروجردى به ايشان بوده است

حکيم ربّانى مرحوم آيت الله العظمى آقاى بها ٍ الدينى :

حضرت آيت الله شيخ محمّد حسن احمدى فقيه فمودند: حضرت آقا(آيت الله بها ٍ الديني) خيلى به ايشان ( شيخ بهلول) عنايت داشتند و غالباً به حسينيۀ ايشان هم براى منبر تشريف مى آوردند . ايشان مى فرمودند که: آقاى بهلول انسان فوق العاده اى است از علاقه مندان به اهل بيت عصمت و طهارت(ع) هستند.

حضرت آيت الله امجد (استاد حوزه و دانشگاه ) :

ايشان يک انسان وارسته ايست ، توکل عجيبى دارد ، او يک انسان عتيقه است،چراکه عتيقه جات معمولاً کم ياب و قيمتى هستند ، او هم کم ياب است و هم قيمتي.

وفات

شيخ محمدتقى بهلول گنابادي، اين عارف و عالم ربانى پس از نود سال از عمر پر برکت خود را در خدمت به مردم و عبادت خداوند سرانجام در عصر روز جمعه، 7 مرداد 1384 در 105 سالگى دار فانى را وداع گفت و به جوار رحمت حق پيوست. پيکر آن مرحوم پس از تشييع در تهران و مشهد، در زادگاهش، گناباد به خاک سپرده شد.