آيت الله شيخ عبدالله مامقاني(ره)

(1351-1290هـ ق)

ولادت و تحصيلات
عبدالله مامقانى در تاريخ 15ربيع الأول1290 هـ. ق درنجف اشرف ديده به جهان گشود.

در پنج سالگى خواندن و نوشتن قرآن را آموخت و پس از اينکه آثار هوش فراوان در وى نمايان شد پدرش تعليم وى را به عهده گرفت. سپس نزد ساير اساتيد علوم اسلامى را آموخت.

اساتيد

1ـ پدرش آيت‌الله محمدحسن مامقانى (صرف و نحو، معالم الاصول و خارج اصول و فقه)2ـ آيت‌الله شيخ هاشم ارونقى ملکى (سيوطى، شرح مطول، ايساغوجى، حاشيه ملا عبدالله، شرايع الإسلام، شرح شمسيه، خلاصة الحساب و شرح لمعه)

3ـ آيت‌الله ملا غلامحسين دربندى (قواعد الاصول) شيخ حسن خراسانى معروف به ميرزا (مکاسب و رسائل)

اجازه اجتهاد

در ربيع‌الأول سال 1308 هـ. ق به درس خارج اصول و در محرم سال 1309 هـ.ق به درس فقه پدر حاضر شد و تقريرات آنها را نگاشت و تا زمان فوت پدرش (سال 1323 هـ. ق) اين کار ادامه داشت تا سرانجام موفق شد اجازه اجتهاد را از پدرش، با اينکه وى در سختگيرى اعطاى اجازه به شاگردانش معروف بود، دريافت کند. از سال 1309 هـ. ق به دستور شيخ حسن ميرزا تأليف را آغاز کرد و تا پايان عمر بدين کار مشغول بود. دوران سطوح ايشان دو سال و نيم به طول انجاميد؛ چون تمامى روزهاى سال را به تحصيل اشتغال داشت و تنها روز عاشورا را تعطيل مي‌کرد.

مسافرت به مشهد مقدس
در سال1322 به مشهد مقدس سفر کرد و در سال1338 به حج مشرف شد که مايه عزت شيعه را فراهم کرد. وى در اين سفر به اقامۀ نماز جماعت بر طبق مذهب شيعه در برابر علماى مذاهب عامه پرداخت و هر شب افراد زيادى به او اقتدا مي‌کردند.

شاگردان
1ـ آيت‌الله ميلانى صاحب محاضرات فى الفقه الإماميه و قادتنا کيف نعرفهم

2ـ آيت‌الله نجفى مرعشى صاحب کتاب القصاص و غاية القصوى

3ـ آيت‌الله سيد عبدالأعلى موسوى سبزوارى صاحب مهذب الأحکام و مواهب الرحمن فى تفسير القرآن

4ـ آيت‌الله ميرزا باقر زنجانى صاحب حاشيه بر رسائل و مکاسب و کفايه

5ـ حجت‌الاسلام عبدالحسين حلى صاحب ترجمة الشريف الرضى

6ـ حجت‌الاسلام محمدرضا فرج‌الله نويسندۀ الغدير فى الإسلام

7ـ حجت‌الاسلام محمد حرزالدين نجفى نويسندۀ معارف الرجال و مراقد المعارف

8ـ حجت‌الاسلام سيد محمدصادق طباطبايى بحرالعلوم صاحب دليل القضاء الشرعى

9ـ حجت‌الاسلام سيد حسن مير جهانى اصفهانى صاحب نوائب الدهور فى علائم الظهور

10ـ حجت‌الاسلام سيد عبدالرزاق موسوى مقرم صاحب مقتل الحسين و زيد الشهيد

11ـ حجت‌الاسلام سيد ضياءالدين تويسرکانى نجفى

12ـ حجت‌الاسلام سيد محمدطاهر موسوى بحرانى حائرى

13ـ حجت‌الاسلام محمد خطيب حائرى

14ـ حجت‌الاسلام شيخ محمدعلى غروى اردوبادى نويسندۀ على وليد الکعبه و سبع الدجيل

15ـ حجت‌الاسلام شيخ صادق تنکابنى نجفى نويسندۀ أحکام الخلل فى الصلاه

16ـ حجت‌الاسلام سيد عبدالمطلب حيدرى کاظمى نويسندۀ الإمام موسى الکاظم

17ـ حجت‌الاسلام سيد مهدى موسوى غريفى

18ـ حجت‌الاسلام ميرزا يحيى ارومى

19ـ حجت‌الاسلام سيد سعيد حکيم نجفى

فعاليت‌هاى علمى

الف) اجازات

ايشان از اين بزرگان اجازه گرفتند:

ـ آيت‌الله على جواهرى

ـ پدرش آيت‌الله محمدحسن مامقانى

ـ ميرزا حسن خراسانى

و آيت‌الله مامقانى به اين افراد اجازه دادند:

ـ آيت‌الله ميلانى

ـ آيت‌الله نجفى مرعشى

ـ آيت‌الله حجت کوه‌کمرى

ـ آيت‌الله سلطان‌الواعظين

ـ آيت‌الله غروى اردوبادى

    ب) تأليفات
فقه

1ـ منتهى المقاصد فى نکت شرائع الإسلام ( يک دوره فقه از طهارت تا ديات)

2ـ مناهج المتقين فى فقه أئمة الحق و اليقين ( يک دوره فقه از طهارت تا ديات)

3ـ هداية الأنام فى حکم أموال الإمام (عليه السلام)

4ـ نهاية المقال فى تکملة غاية الآمال (حاشيه بر مبحث خيارات مکاسب شيخ انصاري)

5ـ القلائد الثمنية على الرسائل الستة السنيه (حاشيه بر رساله‌هاى ششگانه ملحق به مکاسب)

6ـ تحفة الصفوة فى الحبوه

7ـ تحفة الخيرة فى أحکام الحج و العمره

8ـ مناسک الحج

9ـ منهج الرشاد (پرسش و پاسخ در مسائل عبادي)

10ـ سؤال و جواب

11ـ الدر المنضود فى صيغ اليقاعات و العقود

12ـ الدر النفضوده (ارجوزه‌اى در صيغ العقود است در حدود هزار بيت)

13ـ وسيلة التقى فى حواشى الوثقى

14ـ إرشاد المتبصرين يا إرشاد المستبصرين (اين كتاب يک دوره فقه است به ترتيب تبصرة المتعلمين علامه حلى )

15ـ رساله‌اى در «جمع بين الفاطميين» در نكاح

16ـ الاثنى عشريه كه دوازده رسالۀ فقهى و تقديمى به ائمه اطهار عليهم السلام است به نام‌هاي:

غاية المسئول فى إنتصاب المهر بالموت قبل الدخول

كشف الريب و السوء عن اغناء كل غسل عن الوضو

وسيلة النجاه

مجمع الدرر فى مسائل إثنتى عشر

المسائل العاملية

المسائل الخوئيه

المسافرة لمن عليه قضاء شهر رمضان مع ضيع الوقت

عدم إيراث العقد و الوطى لذات البعل شبهة و حرمتها عليه ابدا

المسئله الجيلانية

إقرار بعض الورثة بدين و إنكار الباقين

كشف الإستار فى وجوب الغسل على الکفار

مخزن اللئالى فى فروع العلم الاجمالى

17ـ رساله دراحکام العزل عن الحرة الدائمه

18ـ حاشيه‌اى بر رساله‌هاى فتوايى جامع عباسى شيخ بهايى ـ صيغ العقود ملا على زنجانى ـ مجمع المسائل ـ ذخيرة الصالحين و منتخب المسائل سيد کاظم يزدى

19ـ رساله‌اى در اکل الأب من مال الابن

20ـ المسائل البصرية (پاسخ به 285 سؤال مهم فقهي)

21ـ جوابات المسائل البغدادية

22ـ تقريرات درس فقه آيت‌الله شيخ محمدحسن مامقانى

اصول

1ـ مطارح الأفهام فى مبانى الأحکام

2ـ حاشيه فرائد الأصول

3ـ کتاب الأصل البرائه

4ـ تقريرات درس اصول آيت‌الله شيخ محمدحسن مامقانى

رجال

1ـ التنقيح المقال فى علم الرجال

2ـ الفوائد الرجالية

3ـ نتايج التنقيح فى تميز السقيم من الصحيح

تراجم
1ـ مخزن المعانى فى ترجمة المحقق المامقانى

2ـ مقباس الهداية فى علم الدرايه
اخلاق
1ـ مرآة الرشاد فى الوصية الى الاجلة و الأولاد
   احاديث
1ـ مرآة الکمال لمن رام درک مصالح الأعمال
2ـ سراج الشريعة فى آداب الشريعه

طب

1ـ الفوائد الطبية
علوم غريبه
1ـ رساله‌اى در علم حروف و عدد

    کلام و مناظره
1ـ السيف البتار فى دفع شبه الکفار
2ـ إزاحة الوسوسة عن جواز تقبيل الإعتاب المقدسة

وفات
اين عالم بزرگ سرانجام در16شوال 1351 هـ .ق نداى حق را لبيک گفت وبه ديار باقى شتافت.