آيت الله العظمی شيخ اسماعيل صالحى مازندرانى(ره)

(1422 – 1354) هـ. ق

ولادت

شيخ اسماعيل مازندانى در ســـال 1312 هـ. ش مطابق با 1354 هـ. ق در يكى از روســتاهاى قائمشهر ديده بــه جهان گشود پدرش مرحــوم ملا رحــمت اللّه يكى از روحــانيون مورد احـترام اهالــى آن ديار بـود.

تحصيلات

ايشان در پنج سـالـگى پس از آموخـتن قرآن كريم و بـعضى از كتب مذهبـى و تاريخـى براى ادامه تحـصيل وارد مدرسـه صــدر در شـهرسـتان بــابـل شـد و مقــدمات را آموخـت.
ســپس بـه قم هجرت كرد و بـه مدت هفـت ماه سـاكن مدرسـه فيضيه و در اوائل سـال 1333 هـ. ش عازم مشهد مقدس شـد و سطح عالـى و مقدارى از دروس خارج فقه و اصول را از محـضر اسـاتيد و بـزرگان حـوزه عـلميه مشهد كسب فيض نمود و در سـال 1339 هـ. ش بـار ديگر بــه حـوزه عـلميه قم مهاجرت نمود و از محـضر اسـاتيد بـزرگ اسـتفاده هاى فراوان بـرد و به مقام عظيم اجتهاد نائل آمد.

اساتيد

معظم له در محضر اساطينى چون
1 – مرحوم شـيخ هاشـم .
2 – سيد حسين بـروجردى.
3 – سيد روح الله موسوى خمينى.
4 – ميرزا هاشم آملى.
5 – سيد محمد رضا گلپايگانى.
6 – سيد محمد محقق داماد.
7 – سيد محمد حسين طباطبايى.
كسب فيض نموده است.

تدريس

حضرت آيت الله العظمى صالحى مازندرانى، هر كتابى را كه درسمىگرفتند، بلافاصله همان را تدريس مىكردند. ايشان تمام كتابهاى رايج حوزه در رشتههاى فقه، اصول، فلسفه و ادبيات عرب را در مقاطع مختلف آن تدريس كردند و شاگردان بسيارى را در حوزهاى تهران، مشهد و قم پرورش دادند. برخى از شاگردان ايشان از محقّقين حوزه بوده كه بهدرجه اجتهاد رسيده و برخى ديگر قبل از انقلاب از مبارزين به نام بودند وعدّهاى نيز بعد از انقلاب در مسئوليتهاى مختلف، مشغول خدمت بوده و هستند.
معظّم له بيش از 40 سال در حوزه علميه قم به تدريس فقه، اصول،فلسفه و ساير علوم اسلامى مشغول بودند كه بخشى از اين مقاطع عبارتنداز
1ـ از سال 1352 تا 1369 (ه . ش) كفاية الاصول را تدريس كردند، واز سال 1358 (ه . ش) به تدريس خارج فقه و اصول مشغول شدند كه تاسال 1380 (هـ .ش) ادامه داشت.
در همين ايّام، بعضى از روزها را به تدريسقواعد فقهيّه، تفسيرقرآن و اخلاق اختصاص داده بودند.
2ـ يك دوره خارج كتاب قضا، خمس، وكالت و كفالت از كتابتحريرالوسيله امام خمينى (ره) .
3ـ خارج بيع وبحث ولايت فقيه از كتاب مكاسب شيخ انصارى (ره).
4ـ كتاب شرح تجريدالاعتقاد (كشف المراد علامه حلى (ره)) .
5ـ دو دوره كتاب حكمت شرح منظومه ملاهادى سبزوارى (ره) .
6ـ نهاية الحكمة علامه طباطبائى (ره) .
7ـ برخى از مجلدات “اسفار” ملاّصدرا (ره) .

تأليفات

فقيه اهل بيت عصمت و طهارت (ع) حضرت آيتالله العظمىصالحى مازندرانى، با تلاش و جدّيّت در تحصيل و تدريس، به تأليف هممشغول بودند و يافتههاى علمى و دقيق خود را در زمينههاى گوناگون وموضوعات متنوع با قلمى روان به رشته تحرير درآوردند، ولى اكثر آثار قلمى ايشان هنوز به چاپ نرسيده است. اميد آنكههر چه زودتر اين آثار بهزيور طبع آراسته شود.
برخى از آثار چاپ شده:
1ـ مفتاح البصيرة فى فقه الشريعة در سه جلد.
اين كتاب شرح مبسوط و استدلالى همراه با نقد، بر عروة الوثقى است كه به واسطه مدارك و مستندات دقيقش، در نوع خود بي نظير است.
2ـ مفتاح الاصول (خارج اصول فقه) جلد اول.
3ـ رساله توضيح المسائل.
4ـ مناسك حج.
5ـ استفتاآت در دو جلد .
6ـ احكام جوانان و نوجوانان.
7ـ احكام بانوان

بعضى از آثار چاپ نشده

1ـ يك دوره خارج طهارت.
2ـ يك دوره كامل، خارج اصول فقه.
3ـ رسالهاى در ولايت فقيه كه قبل از پيروزى انقلاب تأليفشدهاست.
4ـ حواشى و تعليقه بر كتاب اسفار و شرح منظومه.
5ـ رسالهاى مبسوط واستدلالىدر انفال وثروتهاى عمومى.
6ـ رسالهاى در ولايت جدّ و پدر بر دختر بالغ.
7ـ يك دوره خارج قضا، خمس، وكالت وكفالت از كتابتحريرالوسيله.
8ـ يك دوره خارج بيع و خيارات از كتاب مكاسب.
9ـ شرح كفاية الاُصول.
10ـ سلسله مصاحبههايى كه با فقيه عاليقدر، در موضوعات مختلف،شده است.
و … .

وفات

سر انجام بعد از 69 سال خدمت در راه اشاعه فرهنگ غنى اسلام و تعليم و تربيت و تأليف در سال 1422 هـ. ق ديده از جهان فرو بست و جامعه اسلامى و مقلدين خود را در سوگ نشاند و پيكر پاكش را با احترام و تشييع با شكوهى به خاك سپردند.