آيت الله شيخ احمد مجتهدى تهرانى(ره)

1429 – 1343 هـ ق

ولادت و خاندان

مرحوم آيت الله احمد مجتهدى تهرانى در نهم مهرماه سال 1302 شمسى برابر با دوم رجب المرجب سال 1343 قمرى در تهران چشم به جهان گشود.

وى در خاندانى با تقوى و ورع و فضل و شرف پرورش يافت پدر ايشان مرحوم محمدباقر از كسبه هاى معروف و با تقوى و متدين تهران بوده و جد ايشان مرحوم ميرزا احمد از تجار مشهور و از مؤمنين و متدينين عصر خود بود. بعد از اين دو بزرگوار اجداد حضرت آيت  الله مجتهدى همگى در كسوت روحانيت و از علماء جليل القدر و مبلغين اسلام و از ائمه جماعات مشهور كاشان بودند. از جمله اجداد ايشان آيات و حجج اسلام، حاج ملا محمدعلى مجتهد و حاج ملامحمد باقر مجتهد و حاج ملا محمد كاظم مجتهد كاشانى بودند. صاحب كتاب لبا ب الالقاب تاليف آيت الله مرحوم آخوند ملا حبيب الله شريف كاشانى متوفى 1340 قمرى درباره يكى از اجداد ايشان يعنى حضرت آيت  الله حاج شيخ محمد على مجتهد كاشانى مي نويسد: «او فرزند حاج محمدباقر كاشانى است و آيت  الله حاج محمد على مجتهد كاشانى عالمى فاضل و مدرسى بزرگوار در علوم شرعى و عقلى بود، به حدى كه فضل و علم و زهدش بر ديگران مسلم و آشكار بود، و آن مرحوم فرزندى داشت به نام حاج ملا ابوالقاسم كه او هم حكيم و منجمى زبردست بود و من آن فرزند را ديده بودم و او در تهران فوت كرد (و در اطراف چهار راه مولوى كه در آن زمان قبرستان بود دفن گرديد) و مرحوم آيت  الله حاج محمد على از شاگردان فقيه عاليقدر حضرت آيت الله سيدمحمد تقى كاشانى بود و او از شاگردان عالم ربانى و معلم اخلاق حاج ملا احمد نراقى است و ملااحمد نراقى استاد شيخ مرتضى انصارى بود و وقتى كه ملااحمد نراقى از رحلت آيت الله سيد محمد تقى كاشانى باخبر شدند از شدت حزن و اندوه و با صداى رسا و بلند شديدا گريه كردند و از فقدان آن عالم بزرگوار تاسف خوردند.»

شيخ احمد مجتهدى در سال 1362 قمرى و در سن 19 سالگى به كسوت روحانيت درآمد و قبل از آن در بازار تهران مشغول به كار بود و پدر ايشان مرحوم محمد باقر راضى نبود كه فرزندش طلبه شود ولى بر اثر عشق و علاقه زيادى كه شيخ احمد به علم و دانش داشت به سوى طلبگى روى آورد.

با توجه به مخالفت پدر، سال ها با تحمل و سختى زيادى در لباس روحانيت به تحصيل علم پرداخت و بعد از سال ها نه تنها پدر راضى شد بلكه بر وجود چنين فرزندى در نزد خويشان و نزديكان و در اجتماع افتخار مي كرد.

وى پنج سال بعد يعنى در سال 1367 قمرى و در سن 24 سالگى ازدواج كرد و در همين سال دروس رسائل و مكاسب را نزد آيات و حجج اسلام آقايان فاضل “پدر آيت الله العظمى فاضل لنكراني(ره)” و سيد حسين قاضى و آقا شيخ قاسم نحوي، امتحان داد و با موفقيت به اتمام رساند. بعد از قريب دو سال در سن 26 سالگى و در سال 1369 قمرى امتحان كفايه و قسمتى از درس خارج را با موفقيت گذراند.

شيخ احمد مجتهدى در ضمن تحصيل به تدريس كتب حوزوى هم مي پرداخت و وقتى كه از قم به تهران آمد شب ها در مسجد  امين الدوله كه حاج شيخ محمد حسين زاهد(ره) در آنجا مشغول به تدرس و اقامه نماز بود، صبح و عصر به امر تدريس مى پرداخت و چون مرحوم شيخ محمد حسين زاهد در اواخر عمر و كهولت سن به سختى مشغول تعليم و تربيت طلاب بود، لذا از شيخ احمد مجتهدى تقاضا كرد كه علاوه بر تدريس، شب ها هم منبر برود و ايشان در طول دو سال، شش جزء از اول قرآن را با استفاده از تفسير  برهان كه مبناى تفسيرى وى بود براى مستمعين آيات قرآن را تفسير نمود. دو سال بعد يعنى در 21 محرم سال 1372 قمري، حادثه اى در اسلام به وجود آمد و آن رحلت عارف زاهد و معلم اخلاق حاج شيخ محمدحسين زاهد رحمة الله عليه بود.

آيت الله احمد مجتهدى تهرانى پس از گذشت سه سال از رحلت آن عالم بزرگوار، همچنان به امر تدريس در مسجد مرحوم حاج سيد  عزيز الله واقع در بازار تهران مشغول بود تا آنكه به درخواست عده اى از علماء و مردم متدين از ايشان  مبنى بر اين كه حوزه علميه را به مسجد مرحوم حاج ملا جعفر منتقل كنند كه در آن زمان مسجد، انبار خاك ذغال و خمره ترشى كسبه محل بود، و تجار با علماء مشورت كردند و به اين نتيجه رسيدند كه آيه الله مجتهدى به دلايلى نسبت به علماء ديگر جهت ادامه راه مرحوم حاج شيخ محمد حسين زاهد ارجحيت دارد. بنابراين با همت مردم متدين، آيت الله مجتهدى توانست حوزه علميه فعلى را كه در تهران خيابان 15 خرداد شرقي، كوچه شهيد مرتضى كياني، كوچه مسجد آقا واقع است، تأسيس كند.

اساتيد آيت الله مجتهدى تهرانى (ره)

دروس ادبيات عرب در تهران و نزد مرحوم آيت الله حاج شيخ علي اكبر ‏برهان

كتاب مطول نزد مرحوم آيت الله محمدجواد خندق آبادى و آيت الله ‏

سيدمرتضى علوى فريدونى (ره)

منظومه حاج ملاهادى سبزوارى نزد آيت الله علامه طباطبايى (ره)

كتاب لمعتين نزد حضرات آيات و حجج اسلام شهيد صدوقى (ره)

‏محمدجواد خندق آبادي(ره)و شيخ عبدالرزاق اصفهانى (ره)

رسائل نزد آيت الله شيخ محمدجواد خندق آبادي(ره)

مكاسب نزد آيت الله سيدمحمد صادق طباطبايي(ره)

كفايه جلد اول نزد آيت الله العظمى سيدشهاب الدين ‏مرعشى نجفي(ره)

كفايه جلد دوم نزد آيت الله سيدصادق شريعتمداري(ره)درس خارج به مدت يك سال نزد آيت الله العظمى حاج آقا حسين ‏بروجردى (قدس سره)درس خارج به مدت يك سال نزد آيت الله العظمى سيدمحمدرضا ‏گلپايگاني(قدس سره).

درس خارج به مدت يك سال نزد آيت الله حاج شيخ عباسعلى ‏شاهرودي(ره)

و آيت الله العظمى شيخ محمدرضا ‏تنكابني(ره) و درس خارج به مدت شش سال در محضر مرحوم آيت الله العظمى ‏سيداحمد خوانساري(ره) .

درس اخلاق را نزد مرحوم حضرت آيت الله العظمى امام خميني(قدس سره)    در ‏مدرسه فيضيه قم عصرهاى جمعه و همچنين نزد عالم ربانى و معلم ‏اخلاق حضرت حجت الاسلام و المسلمين حاج سيدحسين ‏فاطمى قمي(ره)بودند.‏

آيت الله مجتهدى كه انفاس قدسى او اينك در فضاى جامعه پخش نمي شود، به راستى “آيت الله” بود. وارستگى ‏علمي،دنياگريزى تئورى وعملي،تهذيب اخلاقى و رفتارى كه “ملكه وجود نازنين”  او شده بود، طى چنددهه، مشتاقان ‏فراوانى يافت. علاوه بر طلاب مدرسه او در طى اين سال هاى دراز، توده هاى مردمى در چهره و مشى و سخن او ‏‏”آيت اللهي” را به عينه مي ديدند. همانا آيت الله مجتهدى خود تعريف گر قداست واژه آيت الله بود‎.‎‏ ‏

خوشا به حال حوزه هاى امام صادق عليه السلام كه آيت الله مجتهدى از آن طراوش كرد، و خوشا به حال توده هاى ‏عظيمى كه از حضور، بيان و علم و اخلاق او بهره بردند. چهره جذاب او، الهيت وجودش را اعلان مي داشت، و كلام او ‏كه بيش از هر سخن “شريعت” را ترويج مي نمود، شيعي گرى ناب ويژه روحانيت را اعلان مي داشت.

چنين بود كه از ‏ميان نسل كنوني، علاوه بر طيف هاى بزرگى از جوانان، گروه هاى بي شمار نوجوانان شيفته “جذابيت روحاني” او بودند. ‏در بدرقه آن عزيز نمادهايى از نوجوانان عزادار بر سرزنان ديده مي شدند كه خلأ وجود اين آيت الله حقيقى را بر ‏نمي تابيدند. ‏

ايشان نه رسانه داشت و نه خود را نيازمند به آن مي ديد. نه باند و گروه سياسى داشت و نه براى ايجاد آن ‏كه همه امكانات و ابزارهاى آن را با وجود مشتاقان بي شمار دارا بود، تلاش مي كرد. بلكه وى براى طلاب “روحانيت”  را ‏تدريس و تاكيد مي كرد. روحانيتى اصيل در انديشه و عمل! در پوشش و منش او، در رفتار و گفتار او، پرهيز از ‏دنياپرستى را تاكيد مي نمود، و تربيت طلاب را براى ترويج فقه جعفرى عليه السلام اساسي ترين خدمت به اسلام و ‏مسلمين مي دانست. ‏

آيت الله مجتهدى گر چه جايگاه مرجعى نداشت و يا در پى آن نبود، ولى نفوذى بيش از حد داشت، نفوذى روحاني. و ‏تاثيرى گسترده داشت، تاثيرى روحاني. ‏

آيت الله مجتهدى بر تشيع تاكيد داشت و امير مؤمنان على عليه السلام و اولاد او را آن چنانكه رسالت حقيقى روحانيت اصيل ‏شيعه است، ترويج مي نمود.‏

آيت  الله  مجتهدي  از منظر علماى دين

در جلسه اي  كه   مدرّسين  حوزه  علميه  قم، با  امام  خمينى (قدس سره) داشتند، امام  از وضع  آينده  اظهار نگراني  كردند. آيت  الله  العظمي  صافي  گلپايگاني  به  ايشان  عرض  كردند كه  در تهران  مدرسه اي  هست  كه  اگر در آينده، مجتهدي  بيرون  بيايد، از آن  جا است، امام  خميني(قدس سره) فرمودند: مي دانم، مي دانم.

شخصي  از امام  خمينى (قدس سره) استفتاء كرد كه  پسرم  ديپلم  گرفته  است  و مي خواهم  او را به  حوزه  علميه  بفرستم؛ كدام  حوزه  علميه  مناسب  است؟ امام  فرمودند: حوزه  آقاي  مجتهدي.

رهبر فرزانه انقلاب حضرت  آيت  الله  العظمى خامنه اي  فرمودند: اگر مدرسه  علميه  ايشان  نبود، متحير بودم  فرزندانم  را به  كجا بفرستم.

روزي  شخصي  نزد رهبر انقلاب در مورد حوزه علميه  آيت  الله  مجتهدي  انتقاداتي  كرده  بود كه  معظم  له  در جواب  آن  شخص  فرمودند: اتفاقاً بنده  قصد دارم  فرزندانم  را براي  تحصيل  به  مدرسه  ايشان  بفرستم.

حضرت  آيت  الله  جوادي  آملي  در جواب  شخصي  كه  پرسيدند در تهران  به  درس  اخلاق  چه  كسي  برويم، فرمودند: به  درس  اخلاق  آقاي  مجتهدي  برويد.

حضرت  آيت  الله  العظمى وحيد خراساني  فرمودند: در مدرسه  ايشان، انسان تربيت  مي شود.حضرت  آيت  الله  فاضل  لنكراني  در جواب  اين  سؤ ال  كه  به  كدام  حوزه  برويم، فرمودند: به  حوزه  آقاي  مجتهدي.

حضرت  آيت  الله  العظمى مكارم  شيرازي  فرمودند: ما براي  طلاب  ايشان، احترام  خاصي  قائل  هستيم.

حضرت  آيت  الله  العظمى شبيري  زنجاني  فرمودند: طلابي  كه  در محضر آقاي  مجتهدي  هستند، نفس  ايشان  (و مراقبت هاي  دائمي  از درس  و اخلاق  طلاب) آن ها را عاقبت  به  خير مي كند.

وفات

سرانجام اين عالم و اسوه تقوا که وجودش مملو از عشق به مکتب اهل بيت (عليهم السلام) بود ،پس از طى بيماري، مورخه ‏يكشنبه 23 ديماه برابر 4 محرم الحرام 1429 در سن 85 سالگى دعوت حق را لبيک و بسوى معبود خويش شتافت ،خيل عظيم مردم كه در يك روز بسيار سرد، آن آيت الهى را با اندوحى آکنده از تاثر و تالم تشيع نمودند، تنها يك گوشه از اين واقعيت اين ‏است كه مرحوم شيخ احمد مجتهدى يك آيت الله به تمام معنا بود. ‏پيكر مطهر آن ‏عالم ربانى در مدرسه علميه  ايشان در شهر تهران به خاك سپرده شد .