آيت الله سيد مرتضي پسنديده (ره)

(1417-1312هـ ق)

ولادت

برادر بزرگ حضرت امام خميني ره در هفدهم شوال1312 (سال 1274 ش) درشهر خمين ديده به جهان گشود .

تحصيلات

سيد مرتضي پس از شهادت پدر به همراه مادر و عمه خود به سرپرستي حضرت امام مشغول بود و از ايشان نگهداري مي کرد و حضرت امام مدتي از محضر برادر، دروس حوزوي را آموختند .ايشان پس از فراگيري دروس مقدماتى در سال 1327 به اصفهان عزيمت کرد.

اساتيد

در آنجا ادبيات، منطق، کلام، فقه، اصول و هيئت و نجوم را نزد استاداني چون مرحوم آيت الله العظمى حاج آقا رحيم ارباب و آقا شيخ على يزدى و مرحوم تويسرکانى و آيت‏ الله العظمى خاتون آبادى آموخت .

ايشان پس از گذراندن دوره‏هاى سطح و خارج دروس حوزوى به خمين مراجعت کرد و حوزه دروس فقه، اصول، کلام منطق و نحو را در آن شهر برپا نمود . در اين دوران حضرت امام خمينى ره در زمره شاگردان آن بزرگوار بود.

سيد مرتضي علوم مقدمات و سطوح را نزد علماي اصفهان آموخت و سپس در درس خارج استادان زمان شرکت کرد.

مراجعت به وطن

پس از آن به خمين مراجعت نمود. و به تدريس فقه، اصول، کلام و منطق همت گماشت. آيت الله پسنديده در دوران سلطنت رضاخان بر اثر مخالفت با رژيم پهلوي و ايستادگي در برابر سرسپردگان حکومت جور، مدتي تبعيد شد و زماني نيز به دليل مخالفت با طرح کشف حجاب
محاکمه گرديد.

وي در جريان نهضت اسلامي ملت ايران بر اثر حمايت از انقلاب و امام بارها به دادگاه نظامي احضار شد و تحت محاکمه قرار گرفت. ايشان بارها حکم تبعيد غير قانوني خود را نقض مي کرد آيت الله پسنديده در حوزه سياسي نيز فرد فعالي بودند و مقاومتشان در مقابل خوانين و عمال حکومت رضاخان ، زبانزد مردم آن منطقه بود . ايشان از دوران نوجوانى، در جريان جنگ جهانى اول درصف مبارزان در برابر قواى متجاوز انگليس قرار گرفت و در جريان کشف حجاب محاکمه شد .

در  زمان شهيد سيد حسن مدرس و درمبازرات ملى شدن نفت هم مشارکت فعال داشت . پس ازاشغال خاک ايران به وسيله نيروهاى متفقين،
آيت الله پسنديده به اتهام مخالفت و جلوگيرى از تامين نان و خوراک نيروهاى متفقين تبعيد شد. پس از قيام خونين 15 خرداد و دستگيرى امام خمينى، آيت‏الله پسنديده به همراه مراجع و علماى ايران به تهران عزيمت و در اعتراض دسته جمعى علماء مشارکت فعال داشت .

ازنظر رژيم پهلوي ايشان به عنوان فردي خطر ناک شناخته شد و به همين دليل بارها و بارها آن عالم رباني به دادگاه فرمايشى نظامى رژيم احضار و تحت محاکمه قرار گرفت. تاثير فعاليتهاى آيت الله پسنديده موجب شد که رژيم پهلوي منزل امام خميني ره در قم و محل استقرار آيت‏ الله پسنديده را تحت مراقبت‏ شديد قرار دهد ، اما اين اقدامات با مقاومت آيت‏ الله پسنديده بى‏ اثر شدند تااينکه سرانجام رژيم تصميم به تبعيد ايشان به خمين را گرفت .

آيت‏ الله پسنديده پس از چندى بى‏ اعتنا به حکم تبعيد، به قم مراجعت و فعاليتهاى خود را ادامه داد که مجددا و اين بار به اتهام داير کردن مراسم سوگوارى در منزل امام دستگير شد و دوباره ايشان را به خمين تبعيد کردند. پس از آن چندين بار ديگر ايشان به خاطر فعاليت هاي گسترده خود عليه رژيم پهلوي تحت محاکمه قرار گرفت و يا تبعيد شد .

مرحوم  آيت‏ الله پسنديده پس از پيروزى انقلاب اسلامى نيز  علي رغم موقعيت ويژه ‏اى که از مراتب علم و تجربه و مبارزات مستمر خويش داشت همچون گذشته افتخار وکالت امام خمينى ره را در امور شرعى مردم به عهده گرفت و در طول سالهاى پس از پيروزى با بزرگوارى و بى‏ هيچ ادعا و توقعى و بدون کمترين تغييرى در مواضع و مشى و شيوه زندگى خويش همان مسير روشن گذشته را تعقيب نمود.

وفات

سرانجام اين عالم رباني و فقيه سترگ پس از 101 سال جمادي الثاني 1417 ق بدرود حيات گفت و در مسجد بالاسر حضرت معصومه ( س ) به خاک سپرده شد.