آيت الله سيد‌محمد حسين مصباح موسوى (ره)

1424 هـ.ق 1345

ولادت

آيت الله حاج سيد محمد حسين مصباح موسوى (ره) در روز تاسوعاى سال 1345هـ.ق در بيت علم و تقوا و سيادت ديده به جهان گشود.
خاندان
والد محترم ايشان مرحوم آيت الله حاج سيد اسدالله مصباح موسوى مؤسس بيت مصباح در مشهد مقدس از وجوه علماى معروف به زهد وتقواى خراسان و مورد وثوق و اعتماد مراجع تقليد وقت مانند حضرات آيات عظام سيد اسماعيل صدر و ميرزا محمد تقى شيرازى و سيد محمد کاظم طباطبائى يزدى و سيد ابوالحسن اصفهانى بود و از ايشان داراى وکالت بودند. پس از رحلت ايشان به سال 1362 هـ.ق فرزند ارشد ايشان مرحوم آيت الله حاج سيد مرتضى مصباح موسوى جانشين ايشان گشته و همچنان مورد اعتماد مراجع تقليد آن زمان يعنى آيات عظام سيد ابوالحسن اصفهانى و سيد حسين بروجردى اعلى الله مقامهما بود. پس از رحلت مرحوم حاج سيد مرتضى مصباح به سال 1372 هـ.ق اخوى ايشان يعنى مرحوم آيت الله حاج سيد محمد حسين مصباح موسوى عهده دار نمايندگى مرجع عاليقدر شيعه آيت الله بروجردى گرديد.
تحصيلات

آيت الله مصباح (رحمة الله عليه) در حوزه هاى علميه مشهد و قم علوم متداول دينى را نزد اساتيد بزرگى فرا گرفت. ادبيات را نزد مرحوم اديب ثانى (شيخ محمد تقى اديب نيشابوري) فرا گرفت. مقدار زيادى از سطوح عاليه را نزد مرحوم آيت الله حاج شيخ هاشم قزوينى آموخت .همچنين اين استاد بزرگ حوزه علميه مشهد ـ يک درس خارج خصوصى براى ايشان و مرحوم آيت الله سيد محمد باقر حجّت طباطبائى (رحمة الله عليه) مقرّر کردند. از ديگر اساتيد آيت الله مصباح (رحمة الله عليه) مى توان به مرحوم آيت الله العظمى حاج سيد هادى ميلانى (رحمة الله عليه) اشاره کرد.
تدريس

معظم له در مسجد فيل اقامه نماز جماعت مى کرد و در همان مکان به تدريس سطوح عاليه و تفسير قرآن کريم مى پرداختند و عده زيادى از طلاب و فضلاى حوزه علميه مشهد در اين درسها و بحثها شرکت مى کردند. مدّتى هم در مدرسه ميرزا جعفر به تدريس اشتغال داشتند.
نيم قرن معتمد مراجع شيعه

بعد از رحلت مرحوم آيت الله العظمى بروجردى در شوال سال 1380 هـ.ق مطابق با فروردين 1340 شمسي، ايشان مقلدين آن مرحوم را به مرجع عاليقدر شيعه مرحوم آيت الله العظمى شاهرودى (رحمة الله عليه) ارجاع دادند. با ارجاع ايشان اکثر مردم متدين خراسان و حتى گيلان و مازندران به تقليد مرحوم آيت الله شاهرودى در آمدند و ايشان به عنوان وکيل تام الاختيار آيت الله شاهرودى به خدمات خود ادامه دادند. با ارتحال مرحوم آيت الله شاهرودي، مقلدين ايشان به توصيه مرحوم آيت الله مصباح به آيت الله العظمى سيد ابوالقاسم موسوى خوئى رجوع نمودند. در ايام نسبتاً طولانى نمايندگى مرحوم آيت الله العظمى خوئى به وسيله ايشان خدمات حوزه اى و اجتماعى ايشان به حد چشمگيرى بسط و گسترش يافت و اعتماد روز افزون آن مرجع بزرگ به ايشان، برکات اجتماعى بسيارى را موجب گرديد. با ضايعه رحلت مرحوم آيت الله العظمى خوئى در سال 1413 هـ.ق، مرحوم آيت الله مصباح مقلدين ايشان را به مرجع و الا مقام تشيع مرحوم آيت الله العظمى سيد محمد روحانى (رحمة الله عليه) ارجاع دادند و خدمات متنوع حوزوى و اجتماعى خود را با نمايندگى و وکالت تام الاختيار ايشان ادامه دادند. با ارتحال مرحوم آيت الله العظمى روحانى در سال 1418 هـ.ق ايشان با ارجاع مقلّدان آن مرحوم به مرجع اعلاى عالم تشيع حضرت آيت الله العظمى سيستانى ـ مدّ ظله العالى ـ به عنوان وکيل معظم له همچون گذشته در سنگر حوزه و اجتماع به خدمات رسانى ادامه و پاسخگوى مراجعات مردم شدند.
اجازات و وکالات مراجع معظم تقليد

مرحوم آيت الله مصباح موسوى (رحمة الله عليه) از عده زيادى از مراجع عظيم الشأن جهان تشيع داراى اجازه و وکالت بودند که به ترتيب تاريخ وکالتنامه عبارتند از 1ـ مرحوم آيت الله العظمى حاج سيد حسين طباطبائى بروجردى (قدس سره). 2ـ مرحوم آيت الله العظمى حاج سيد محمود حسينى شاهرودى (قدس سره). 3ـ مرحوم آيت الله العظمى حاج سيد عبدالله شيرازى (قدس سره). 4ـ مرحوم آيت الله العظمى حاج سيد عبدالهادى شيرازى (قدس سره). 5ـ مرحوم آيت الله العظمى حاج سيد محسن طباطبائى حکيم (قدس سره). 6ـ مرحوم آيت الله العظمى حاج سيد ابوالقاسم موسوى خوئى (قدس سره). 7ـ مرحوم آيت الله العظمى حاج سيد احمد خوانسارى (قدس سره). 8ـ مرحوم ايت الله العظمى حاج سيد محمد رضا گلپايگانى (قدس سره). 9ـ مرحوم آيت الله العظمى حاج سيد روح الله موسوى خمينى (قدس سره). 10ـ مرحوم آيت الله العظمى حاج سيد محمد کاظم شريعتمدارى (قدس سره). 11ـ مرحوم آيت الله العظمى حاج سيد محمد حسينى روحانى (قدس سره). 12ـ مرحوم آيت الله العظمى حاج سيدعبدالاعلى سبزوارى (قدس سره). 13ـ حضرت آيت الله العظمى حاج سيد على حسينى سيستانى ـ مدظله ـ. 14ـ مرحوم آيت الله العظمى حاج سيد محمد شيرازى (قدس سره). 15ـ مرحوم آيت الله العظمى شهيد ميرزا على غروى تبريزى (قدس سره). 16ـ حضرت آيت الله العظمى حاج سيد سعيد طباطبائى حکيم ـ مدظله ـ. 17ـ حضرت ايت الله العظمى حاج سيد محمد صادق روحانى ـ مد ظله ـ.
تحول در حوزه علميه مشهد

مرحوم آيت الله مصباح (رحمة الله عليه) اهميت ويژه اى براى پرورش طلاب فاضل قائل بودند. بى نظمى هاى درسى را در حوزه نمى پذيرفتند و از اينکه عده اى از طلاب نمى توانند آن گونه که شايسته شأن يک روحانى است از وقت خود بهره ببرند نگران بودند. بر اين اساس تصميم بر برپايى امتحانات در سطوح مختلف دروس حوزه گرفتند. در همين راستا طلّاب را در گروههاى متعدّد تقسيم، سرپرستى هر گروه را به استادى فرزانه واگذار کردند و در پايان هر ماه نيز آزمونى علمى به عمل مى آمد. البته در دوران زعامت فقيه بزرگ اهل بيت (عليهم السلام) مرحوم آيت الله العظمى ميلانى (رحمة الله عليه) تلاش زيادى در اين امر مهم انجام شد و معظم له عنايت فراوانى به نظام آزمونى در حوزه داشتند.
تأسيس شهريه عمومى در حوزه علميه مشهد

همواره حوزه علميه مشهد فاقد شهريه منظم بود و امور معيشتى طلاب با استفاده از موقوفات مدارس و نيز عنايت بعضى از اساتيد و مراجع شهر که در حد توان خويش رسيدگيهائى در اين امر داشتند، اداره مى شد و صورت منظمى نداشت. فقر و محروميت در ميان طلاب و فضلاء و حتّى کثيرى از اساتيد حوزه امرى شايع بود. مرحوم آيت الله مصباح با توصيه استادشان مرحوم آيت الله آقاى حاج شيخ هاشم قزوينى (رحمة الله عليه) و با تدبير خاص خويش، توجّه مرحوم آيت الله العظمى بروجردى را به اين مشکل جلب و بدين ترتيب شهريه عمومى حوزه علميه مشهد برقرار گرديد.
ويژگى هاى معنوى و اخلاق

الف مرحوم آيت الله مصباح (رحمة الله عليه) به مسأله عبادت اهميت بسيار مى داد، بطورى که کسب علم را بدون توجّه به اعمال عبادى ناقص مى دانست لذا به نماز شب و تهجّد توجّهى خاص داشت . ب مرحوم آيت الله مصباح (رحمة الله عليه) ساليان درازى بود که از وجوهات براى خود و فرزندانشان مصرف نمى کردند ودر قسمتى از وصيت نامه چنين نگاشته اند با اينکه مرجع وجوهات بودم ولى نخواستم از وجوهات براى آها “فرزندانم” ذخيره کنم، خداوند متعال بهترين کفيل است. ج ايشان از همان اوائل تصدّى توجه زيادى به رسيدگى به امر فقرا، ضعفا و ايتام داشت و در طول زندگى پربار خود برنامه ريزى وسيعى براى اين مهم ترتيب داد بصورتى که بيت ايشان هميشه مرکز اصلى مراجعه اقشار محروم جامعه بود. اهتمام ايشان در طول نيم قرن در امر رسيدگى به امور طلاب و فضلاء و اساتيد حوزه، تشويق طلاب ساعي، رسيدگى به مدارس علميه و تأمين نيازهاى آنها زبانزد خاصّ و عام است. افراد بسيارى در نيمه هاى شب ايشان را عبا بر سر در زمستانهاى سرد مشهد در مدارس و بر در حجرات طلاب در حال رسيدگى به امور آنان مشاهده کرده اند.
خدمات خاص و منحصر به فرد

الف ـ از آنجايى که خدمت به عالمان شيعه به هر طريق ممکن با وجود مرحوم آيت الله مصباح (رحمة الله عليه) آميخته بود، ايشان در امر خدمت هم داراى نوآوريهايى مخصوص به خود بودند. يکى از خدمات جالب ايشان اين بود که عالمان و بزرگانى که نيازمند پرستارى بودند و احياناً بيمارى آنها حضور در محل خاصى را مى طلبيد، قسمتى از بيمارستان امام هادى (عليه السلام) را به اين مهم اختصاص داده بودند و کليه امکانات رفاهى اعم از پرستاران کار آزموده و … را متناسب با شأن روحانى ايشان فراهم آورده بودند. از جمله بزرگانى که به نحوى شايسته به آنها رسيدگى گرديد مى توان از 1ـ مرحوم آيت الله سيد محمد باقر حجّت طباطبائى ـ قدس سره ـ به مدّت بيش از دو سال. 2ـ مرحوم آيت الله حاج سيد ابراهيم علم الهدى (رحمة الله عليه) از برجسته ترين شاگردان مرحوم آيت الله ميلانى (رحمة الله عليه). 3ـ مرحوم ايت الله حاج شيخ عبدالنبى کجورى (رحمة الله عليه). 4ـ مرحوم آيت الله حاج سيد ابراهيم حجازى (رحمة الله عليه) را نام برد. ب ـ از ديگر خدمات شايان ذکر ايشان مى توان به جريان پناهنده شدن عدّه زيادى از علما و اهل علم حوزه علميه قم و بعضى از بلاد ديگر در ايام بمبارانهاى رژيم بعث عراق در زمان جنگ به جوار حضرت على بن موسى الرضا (عليه السلام) اشاره کرد که در اين هنگام مرحوم آيت الله مصباح (رحمة الله عليه) تعداد زيادى از مسافرخانه ها، خانه هاى شخصى و مکانهاى مناسبى را اجاره کردند و در اختيار اين افراد قرار دادند. و از هر گونه خدمات نقدى و جنسى به آنان دريغ نفرمودند. ج ـ ديگر از خدمات آن مرحوم مى توان به تأسيس و راه اندازى صدها مسجد و حمام و حسينيه در شهرها و روستاهاى استان پهناور خراسان اشاره کرد. د ـ از موارد خدمات خاص و مهم ايشان تأسيس مرکز کمک رسانى به شيعيان آواره عراق بود. اين مرکز در دوران مرجعيت و زعامت مرجع فقيد شيعه مرحوم آيت الله العظمى خوئى ـ قدس سره ـ و پس از ورود هزاران شيعه آواره عراقى به جنوب ايران توسط بيت مرحوم آيت الله مصباح در مدرسه مرحوم آيت الله نبوى در دزفول تأسيس شد که جمعيتى در حدود 5000 خانواده شيعه عراقى تحت پوشش اين مرکز قرار گرفتند.
مراکز و مؤسسات تابعه بيت آيت الله مصباح موسوى (رحمة الله عليه)
در طول زندگانى پر برکت معظم له مراکز و مؤسساتى در جهت خدمات فرهنگي، ديني، اجتماعي، رفاهى و درمانى توسط بيت ايشان تأسيس گرديد که با توجّه به شدّت اخلاص ايشان غالب اين مراکز فاقد اعلان و تابلو بود. الف ـ مجتمع خيريه حضرت امام هادى (عليه السلام) ساختمان مرکزى اين مجتمع شامل مراکز زير مى باشد 1 ـ حسينيه بر طبق نظر واقف، در دهه نخست محرم همه ساله مجلس عزاى حضرت امام حسين (عليه السلام) و اطعام مؤمنين در اين محل برگزار مى گردد. در غير ايام خاص، از حسينيه جهت برگزارى امتحانات و پرداخت شهريه و … استفاده مى شود. 2 ـ کتابخانه کتابخانه امام هادى (عليه السلام) با حدود 25000 جلد کتاب چاپى و خطى به منظور استفاده عموم محقّقين آماده گرديده است. و فعلاً مدّتى است که اين کتابها به مدرسه عالى ثامن (دار الفقاهه) به لحاظ استفاده بيشتر محقّقين و فضلاى اين مرکز منتقل شده است. بخش امانى کتابخانه به گونه اى فعال پاسخگوى نياز علاقمندان است. تا کنون از سوى کتابخانه دو کتاب انتشار يافته است 1 ـ نهج الايمان ، اثر ابن جبر دانشمندان قرن هفتم، بر اساس نسخه نفيس و منحصر به فرد موجود در بخش نسخ خطّى کتابخانه. 2 ـ فهرست نسخه هاى خطى کتابخانه امام هادى (عليه السلام) که به معرفى نسخه هاى خطّى کتابخانه مى پردازد. اين هر دو اثر به همّت علامه عاليقدر، محقّق وارسته جناب حجت الاسلام و المسلمين حاج سيد احمد حسينى اشکورى – دامت توفيقاته – فراهم آمده است. 3 ـ زائر سراى ويژه علماى ساير بلاد تعدادى آپارتمان مجّهز آماده پذيرايى از علماى ساير شهرها است که به علّت محدوديتهايى با هماهنگيهاى قبلى در اختيار آن بزرگواران قرار مى گيرد. 4 ـ مطبخ بزرگ خيريه آشپزخانه بزرگ و مجهّز اين مجتمع به منظور طبخ و توزيع غذاى گرم جهت ايتام و فقرا در طول سال، خصوصاً ماه مبارک رمضان (از محل خيرات و صدقات و احياناً کفّارات) فعاليتى مستمر دارد. 5 ـ بيمارستان و زايشگاه تخصّصى زنان اين بيمارستان مخصوص بانوان بوده و با حضور پرسنلى که تمامى آنها از خانمها مى باشند در بخشهاى گوناگون مشغول خدمت به بيماران مى باشند. با اين بيمارستان حدود 50 پزشک عمومى و متخصّص در بخشهاى گوناگون همکارى دارند. 6 ـ درمانگاه عمومي شامل بخشهاى تخصّصى قلب، اکوکارديو گرافي، راديولوژي، سونو گرافي، آزمايشگاه و پزشکان عمومى و متخصّص جهت آقايان و خانمها در تخصّصهاى گوناگون است. لازم به يادآورى استکه کليه هزينه هاى درمانى اين درماگاه و بيمارستان 20% کمتر از هزينه ساير مراکز خيريه درمانى مى باشد و خانواده هاى ايتام و محرومى که تحت پوشش خيريه آيت الله مصباح (رحمة الله عليه) هستند از خدمات درمانى رايگان استفاده مى کنند. 7 ـ دفتر اعزام مبلّغ به منظور تقويت زمينه اعتقادى ساکنين روستاها به صورت هفتگى و يا ماهانه مبلّغينى آگاه از سوى اين دفتر به اين قبيل مکانها اعزام مى گردند. در پاره اى اوقات به روحانى مستقر در آن محل کمک هزينه پرداخت مى شود و به نيازهاى فرهنگى محل از قبيل تأمين کتابهاى مورد نياز و يا تعمير مسجد و حسينيه و … مساعدت مى شود. ب ـ مراکز وابسته به مجتمع خيريه حضرت امام هادى (عليه السلام) 1ـ مرکز مدد يارى درمان و امور پزشکى مستقرّ در ساختمان فاطميه (عليها السلام) مراجعين به ساير بيمارستانها که توان پرداخت هزينه هاى درمان را نداشته و هنگام ترخيص با مشکل مواجه مى شوند به اين مرکز مراجعه و پس از تحقيقات به آنها کمک مى شود. همچنين در مورادى که عمل جراحى مورد نياز بيماران در اين بيمارستان ممکن نباشد، بيماران به ساير مراکز درمانى معرّفى و هزينه هاى مربوطه توسّط دفتر حضرت آيت الله مصباح موسوى (رحمة الله عليه) تأمين مى شود. 2ـ دفتر رسيدگى به امور فقرا و ايتام مستقرّ در ساختمان فاطميه (عليها السلام) اين مرکز سرپرستى 3152 خانواده فقير و يتيم را (به تعداد حدود 14 هزار نفر) به عهده داشته و علاوه بر پرداخت ماهيانه، به خانواده هاى تحت پوشش، خدمات درماني، لباس، مواد غذايي، لوازم التحرير و غذاى گرم، به صورت متناوب و رايگان ارائه مى کند. 3ـ دفتر کارگشايي کليه افراد گرفتار اعم از طلاب و خانواده هاى تحت پوشش و مسافران ابن السبيل و ساير اشخاص جهت رفع مشکلات موردى و اضطرارى از قبيل تهيه جهيزيه و ازدواج، تعميرات منزل، اجاره و يا قبض هاى آب و برق معوقه و غيره به اين دفتر مراجعه و در حدّ مقدورات نسبت به حل مشکل آنان اقدام مى گردد. تعداد مراجعين به اين دفتر در سال 1380 حدود 000/40 نفر بوده اند. 4ـ پايگاههاى اطلاع رسانى سايت اينترنتى Shiasearch (شيعه سرچ) از مراکز فرهنگى وابسته به مجتمع خيريه امام هادى (عليه السلام) پايگاه اطلاع رسانى شيعه سرچ مى باشد. پايگاه اطلاع رسانى Shiasearch بزرگترين دايرکتورى تخصّصى پايگاههاى شيعى در اينترنت است. اين پايگاه تمامى مطالب و اطلاعات موجود بر پايگاههاى شيعى را در قالب دسته بنديهاى بديع و گسترده به زبانهاى فارسي، عربي، انگليسى و اردو در اختيار کاربران خود قرار داده است استقبال روز افزون مراجعه کنندگان به پايگاه Shiasearch از سراسر جهان ـ به ويژه کشورهاى عربي، آمريکا و اروپا ـ و همچنين موفقيت اين پايگاه در احراز رتبه نخست خدمات اطلاع رسانى در نهمين نمايشگاه بين المللى اطلاع رسانى و فرهنگ، بيانگر اهميت کار و ضرورت پرداختن هر چه بيشتر به مقوله اطلاع رسانى در زمينه هاى مختلف مى باشد. اين پايگاه از طريق نشانى www.Shiasearch.net قابل دسترسى مى باشد. 5 ـ مؤسسه تحقيقاتى امام هادى (عليه السلام) در اين مؤسسه در زمينه هاى مختلف از جمله تفسير، کلام جديد، مسائل اختلافى و شبهات وهّابيت و اهل سنّت تحقيق، و جمعى از طلاب جهت پاسخ به شبهات تربيت و پرورش مى يابند. در اين مؤسسه مجموعه هايى علمى از قبيل “سيرى در منابع اهل سنّت” در دست تهيه است که به بررسى هاى بنيادين منابع اهل سنّت مى پردازد. همچنين با برپايى دوره هاى تحقيقى و پژوهشى در ميان طلّاب، افراد مستعد شناسايى و در کلاسهايى تخصصي، جهت پر کردن خلأهاى فکرى و عقيدتى جامعه تربيت مى شوند. همچنين در بخش احياى تراث اين مؤسسه رساله هاى مختصر کلامى تصحيح و در اختيار پژوهشگران قرار مى گيرد از جمله اين کارها مى توان به تصحيح “رساله نجات در اصول دين” از ” فاضل هندي” اشاره کرد. ج ـ مدرسه عالى ثامن الائمه (عليهم السلام) (دار الفقاهه) با توجه به لزوم اجتهاد و مجتهد در جامعه شيعه، همواره يکى از اهداف عالى حوزه ها بايد تربيت مجتهد باشد و اين مهمترين فلسفه وجودى حوزه هاست. بديهى است که يکى از اهداف عاليه مرحوم آيت الله مصباح (رحمة الله عليه) نيز همين مطلب بود. در سال 1375 شمسى با مشورت برخى از مراجع عظام تقليد (رحمة الله عليهم) و برخى از اساتيد معظم حوزه – مانند مرحوم آيت الله حاج شيخ ابوالقاسم روحانى (رحمة الله عليه)، مرحوم آيت الله جعفرى کاشمري، مرحوم آيت الله سيد ابراهيم حجازي، مرحوم آيت الله عبّاس نژاد، حضرت آيت الله حاج شيخ غلامرضا باقرى – دام ظلّه – و حضرت آيت الله حاج شيخ مصطفى اشرفى – دام ظلّه – و … به راهکارهاى عملى در اين زمينه رسيدند و براى اجراى آن مدرسه ثامن شکل گرفت و از طلاب مستعدى که حاضر به فعاليت و کوشش در رسيدن به مرحله اجتهاد بودن دعوت به عمل آمد و با برنامه اى خاص شروع به کار گرديد در اين مدت به بهبود کيفى برنامه، نزديک به هشتاد نفر از طلاب درس خارج، مشغول تحصيل در فقه و اصول هستند که بحمدالله در مسير اجتهاد به سرعت گام برداشته و هم اکنون توان تدريس سطوح عاليه را پيدا کرده اند و عدّه اى رسماً از مدرّسين سطوح عاليه حوزه مى باشند. با توجّه به مسأله تبليغ دين و ضرورت تربيت افرادى متخصّص در بحثهاى تفسيرى و کلامي، مدرسه ثامن در اقدامى ديگر دوره هاى تفسير و کلام را برنامه ريزى کرد و از سال 1378 اولين دوره تفسير با پذيرش طلابى که در آزمون ورودى موفق شدند شروع شد و دومين دوره تفسير در سال هشتاد و يک شروع گرديد و دوره کلام نيز در سال هشتاد و يک برنامه ريزى و شروع گرديد و جمعاً حدود پنجاه نفر در اين دوره ها مشغول به تحصيل هستند. در کنار اين فعاليت ها گروه احياء متون در مدرسه شکل گرفته است که اکنون مشغول تصحيح و تحقيق بخش فارس تفسير نفحات الرحمان مرحوم آيت الله حاج شيخ محمد نهاوندى مى باشد. پيشنهاد اين کار از حضرت آيت الله آقاى حاج سيد جعفر سيدان – دامت برکاته – مى باشد. د ـ مدرسه علميه اهل البيت (عليهم السلام) اين مدرسه با همّت والاى دانشمند معظّم حضرت آقاى لطفى – سلّمه الله تعالى – نماينده مرحوم آيت الله العظمى خوئى – قدس سره – احداث و تحت اشراف بيت مرحوم آيت الله مصباح، و با مساعدتهاى پيگير مؤسّس محترم اداره مى شود. در اين مدرسه اضافه بر طلاب ايرانى که از ميان داوطلبان ممتاز انتخاب مى شود جمعى از طلاب خارجى از کشور هاى مختلف حضور دارند که تحت برنامه هاى ويژه درسى براى خدمت در مناطق خود آماده مى شوند. هـ ـ مدرسه تربيت مبلّغ اين بخش در مدرسه علميه امام صادق (عليه السلام) بوده و عهده دار برپايى دوره ها و کلاسهاى تخصصى نظير فنّ خطابه، تاريخ اسلام، جامعه شناسى و … مى باشد. در اين مرکز 40 نفر از طلاب بر اساس گزينشهاى علمى و عملى تربيت مى شوند. مدرسه علميه امام صادق (عليه السلام) به اهتمام مرحوم آيت الله العظمى ميلانى تأسيس گرديد. و ـ مرکز تلفنى پاسخ به پرسشهاى شرعي اين مرکز در بيت مرحوم ايت الله مصباح (رحمة الله عليه) مستقر مى باشد و از ساعت 8 صبح تا 8 شب (با هفت خط تلفن) و با حضور 20 نفر از فضلاى حوزه پاسخگوى مسائل گوناگون شرعي، استخاره و بعضاً مشاوره و حل بعض مشکلات خانوادگى مى باشد. ز ـ دفتر پاسخگويى حضورى به پرسشهاى شرعي اين بخش در بيت مرحوم آيت الله مصباح مستقر است. ح ـ دفتر شهريه عمومي دفتر مرحوم آيت الله مصباح (رحمة الله عليه) به طلاب و فضلاى حوزه علميه مشهد و 17 حوزه ديگر در ساير شهرستانهاى خراسان شهريه عمومى پرداخت مى کند. ط ـ مجتمعهاى مسکونى جهت طلاب، فقرا و ايتام شامل 1 ـ مجتمع دار السياده 2 ـ مجتمع مسکونى جهت ايتام و فقرا (با نام شهرک سلمان) 3 ـ ساختمان دار الضيافه 4 ـ ساختمان دار الرضا (عليه السلام) 5 ـ ساختمان دار الجواد (عليه السلام)
رحلت

« خالطوا الناس مخالطة إن متم معها بکوا عليکم و إن عشتم حنّوا إليکم.»
نهج البلاغه

آيت الله سيد محمد حسين مصباح سرانجام در عصر روز دوشنبه 15 ربيع الثانى 1424 هـ.ق مطابق با 26 خرداد ماه 1382 پس از کسالتى جانکاه و تحمّل رنج بسيار به جوار رحمت حق شتافت ارتحال ايشان با آنکه پس از کسالتى طولانى و بسترى شدن در بيمارستان پارس تهران در مدّتى قريب به دو ماه واقع شد ولى با موجى از اندوه در ميان دوستان و علاقمندان بيشمار ايشان روبرو شد. پيکر مطهر ايشان در فرودگاه مشهد مورد استقبال جمعيتى انبوه از فضلاء و طلاب و طبقات مختلف مردم قرار گرفت. مراسم غسل در حسينيه بيت ايشان که نزديک به يکصد سال محل برگزارى مجالس عزادارى حضرت سيد الشهداء (عليه السلام) بود در حضور علاقمندان و ارادتمندان همراه با دعا و توسل در شب چهارشنبه انجام شد. و صبح روز بعد با تشييعى بى نظير با حضور طبقات مختلف مردم و هيأت ها و دستجات عزادارى به طرف حرم مطهر رضوى (عليه السلام) حرکت داده شد. در پايان اين تشييع بى نظير که با آه و زارى تشييع کنندگان همراه بود، حضرت آيت الله حاج ميرزا على آقا فلسفى – مد ظله – بر پيکر مطهر ايشان نماز گزاردند. حوزه علميه مشهد با تعطيل دروس و کسبه و اصناف مختلف با تعطيل محل کسب، در اين حادثه مولمه نسبت به ايشان اداى احترام کردند. پس از اقامه نماز در صحن نو (صحن آزادي) و عدم امکان دفن در محل مناسب در آستان قدس رضوى جنازه به بيت ايشان عودت داده شد و ايشان سرانجام پس از قريب نيم قرن تلاش مستمر و خدمت به حوزه علميه و مردم شريف استان خراسان و خصوصاً مشهد مقدس در حسينيه خانه خويش به خاک سپرده شد. خاکى که پذيراى پيکر شريف ايشان شد حدود يکصد سال محل عزادارى خامس آل عبا بود. مجالس ترحيم باشکوهى در مشهد مقدس و قم از طرف بيوت مراجع عظيم الشأن گذشته و حال بالخصوص از طرف دفتر آيت الله العظمى سيستانى _ مدظله _ برگزار گرديد. تجليل فوق العاده مردم از مرحوم آيت الله مصباح در مراسم مختلف ارتحال ايشان نشانگر آن بود که جامعه شيعه هيچگاه خدمتگزاران خود را فراموش نمى کند و ارزش خدمت را به خوبى مى داند، مردم به روحانى مهذب و خدمتگزارى چون مرحوم آيت الله مصباح به ديده پدرى مهربان و دلسوز و طبيبى وظيفه شناس مى نگريستند که در شدائد ايام و مشکلات روزگار به او پناه مى برند.
و اما امروز

هر چند در گذشت حضرت آيت الله آقاى حاج سيد محمّد حسين مصباح – قدس سره – ضايعه اى جانکاه و جبران ناپذير مى باشد اما در ذيل عنايات خاصه حضرت بقية الله الاعظم امام زمان – عجل الله تعالى فرجه الشريف – با تأييد و اجازه حضرت آيت الله العظمى حاج سيد على سيستانى – مدّ ظلّه العالى – کليه فعاليت هاى بيت معظم مصباح با اشراف و نظارت حضرت حجّت الاسلام و المسلمين آقاى حاج سيد محمد باقر مصباح – دامت برکاته – به گونه اى شايسته ادامه دارد.