فرهنگ و تمدن شیعه » شخصیتها » عالمان دین »

محمدحسن مرتضوى لنگرودى(ره)

(۱۴۲۶-۱۳۵۰هـ ق)

ولادت

فقیه معظم حضرت آیت الله آقاى حاج سید محمدحسن مرتضوى لنگرودى، یکى از فقها و علماى مشهور حوزه علمیه قم به شمار مى رفت.فقید سعید در ۲۳ صفر ۱۳۵۰ق (۱۳۱۰ش)، در نجف اشرف، در بیت علم و فضیلت زاده شد و پدرش او را به (عبدالامیر) ملقّب ساخت.

پدرش مرحوم آیت الله (آقاى حاج سید مرتضى حسینى لنگرودى (۱۳۰۶ـ۱۳۸۱ق) یکى از بزرگان حوزه نجف و از فقها و علماى مشهور حوزه علمیه قم و از اکابر شاگردان آیات عظام نائینى، عراقى، سید ابوالحسن اصفهانى و شیخ جواد بلاغى بوده است .

تحصیلات و اساتید

معظم له، در سال ۱۳۶۱ق همراه با پدر بزرگوارش از نجف به تهران آمد و در مدرسه حاج ابوالفتح (که به دست پدرش احیاء و آباد شده بود)به فراگیرى ادبیات و سطوح پرداخت .سطوح عالیه را هم نزد پدرش و علماى تهران مانند حضرات آیات سید نورالدین شهرستانى و شیخ اسماعیل جاپلقى و شرح منظومه را از حکیم الهى قمشه اى و شرح  اشارات و شرح چغمینى را هم از آیت الله میرزا ابوالحسن شعرانى فراگرفت و سپس در ۱۳۷۳ق همراه با پدر، از تهران به قم عزیمت کرد و با جدیّت و تلاش فراوان به درس هاى فقه و اصول آیات عظام آقاى بروجردى، پدر بزرگوارش و امام خمینى و درس اسفار و تمهید القواعد و شفا و تفسیر علامه طباطبایى شرکت جُست و بهره هاى فراوان برد و پس از وفات والد معظمش به درس هاى فقه و اصول
آیات عظام گلپایگانى، محقق داماد، میرزا هاشم آملى و اراکى حاضر شد و مبانى علمى اش را استوار ساخت.

خدمات

معظم له در کنار تحصیل، به تألیف و تدریس و اقامه جماعت (در مسجد سلماسى، از سال ۱۳۸۹ق) پرداخت و آثار فراوانى از خود به یادگار نهاد. آن عالم بزرگوار از علماى بسیار اجازه اجتهاد و روایت داشت و از سال ۱۳۹۵ق به تدریس خارج فقه و اصول پرداخت و شاگردانى را پرورش داد و رساله عملیه اش نیز در سال ۱۴۱۸ق به چاپ رسید. وى عالمى متین و متواضع، خوش اخلاق و خوش گفتار بود و با روى باز از واردین استقبال مى کرد.

تالیفات

۱٫ جواهر الاصول (۴ج، تقریرات درس اصول امام خمینی)؛

۲٫ الدرّ النضید فى شرح الاجتهاد والتقلید (۲ج)؛

۳٫ لبّ اللباب فى طهاره اهل الکتاب؛

۴٫طلوع الفجر فى اللیالى المقمره؛

۵٫توضیح المسائل.

۶٫مناسک حج

۷٫کتاب الطهاره

۸٫کتاب الصلاه

۹٫حاشیه بر رسائل و مکاسب و کفایه

۱۰٫ تقریرات درس آیت الله بروجردى (بحث هاى صلاه،طهارت، قضا)

۱۱٫ کتاب الاستصحاب

۱۲٫ تقریرات درس اصول امام خمینى (تعادل و تراجیح، اجتهاد و تقلید، قواعد فقهیه (قرعه، ید، اصاله الصحه، فراغ و تجاوز)

۱۳٫ تعلیقه بر عروه الوثقی

۱۴٫ الفوائد الرجالیه

۱۵٫ مصباح الناسکین (در ادعیه و اعمال سال)

۱۶٫ نوادر الاثر فى ما یتعلق بالامام الثانى عشر

۱۷٫ علائم البلوغ

۱۸٫ الحجه العلیا فى ولایه الفقها

۱۹٫ وفیات الاعلام

۲۰٫ اللئالى المنثوره (کشکول عربی)

 ۲۱٫ اوراق یونان

۲۲٫ گیلان و دانش

 ۲۳٫ الاربعینات

۲۴٫ نوادر ابناء الاعلام.

وفات

 سرانجام آن فقیه بزرگوار پس از ۷۵ سال زندگى، در تاریخ جمعه ۵ ذى حجه الحرام ۱۴۲۶ق (دى ۱۳۸۴) بر اثر سکته درگذشت و پیکر پاکش در روز یکشنبه ۷ ذى حجه مصادف با سالروز شهادت امام باقر(ع) با تشییع باشکوه ، در حرم مطهر حضرت معصومه به خاک سپرده شد.