فرهنگ و تمدن شیعه » شخصیتها » عالمان دین »

شیخ عبد الله خائفى گیلانى « دام ظله »

ولادت و تحصیلات

آیت‌ الله عبدالله خائفى‌ در سال‌ ۱۳۰۹ در بندر انزلى‌ در میان‌ خانواده‌اى‌ متدیّن‌ و ارادتمند به‌ خاندان‌ پاک‌ پیامبر(ص‌) به‌ دنیا آمد. پدر او در بازار شهر انزلى‌ به‌ کسب‌ و کار مشغول‌ بود و داراى‌ سجایاى‌ اخلاقى‌ فراوان‌ بود؛ از جمله‌ اینکه‌ علاوه‌ بر ماه‌ رمضان‌، دو ماه‌ رجب‌ و شعبان‌ را نیز روزه‌ می‌داشت‌.مادر او نیز زنى‌ پاک‌ و مؤمن‌ بود. او زمینى‌ را که‌ مهریه‌اش‌ بود، براى‌ ساختن‌ مسجد وقف‌ کرد تا با همگان‌ در اجر عظیم‌ نماز جماعت‌ سهیم‌ شود.

آیت‌ الله خائفى‌ تحصیلات‌ خود را در شهر بندرانزلى‌ آغاز کرد و پس‌ از طى‌ کردن‌ دوره‌ دبستان‌ و دبیرستان‌ به‌ حوزه‌ علمیه‌ رشت‌ رفت‌. حوزه‌ علمیه‌ رشت‌ در آن‌ روزگار با مدیریت‌ مرحوم‌ آیت‌ الله سید مهدى‌ رودبارى‌ و بعد از رحلت‌ وى‌ با مدیریت‌ مرحوم‌ آیت‌الله‌ حاج‌ سید محمود ضیابرى‌ اداره‌ می‌شد. آیت‌الله خائفى‌ دروس‌ ادبیات‌ و بخشى‌ از معالم‌ را در آن‌ حوزه‌ علمى‌ به‌ پایان‌ برد و سپس‌ عازم‌ شهر مقدس‌ قم‌ شد تا از محضر استادان‌ و فرهیختگان‌ آن‌ دیار عالم‌ خیز بهره‌هاى‌ فراوان‌ ببرد.او در قم‌ دروس‌ سطح‌ را به‌ پایان‌ برد و سپس‌ به‌ درس‌ خارج‌ استادان‌ مشهور آن‌ زمان‌، از جمله‌ آیت‌ الله العظمى‌ بروجردی‌(ره‌) و آیت‌ الله العظمى‌ امام‌ خمینی‌(ره‌) راه‌ یافت‌.

وى‌ با هجرت‌ امام‌(ره‌) به‌ ترکیه‌، در آذر ۱۳۴۳ به‌ حوزه‌ علمیه‌ نجف‌ رفت‌ تا از محضر استادان‌ آن‌ دیار نیز بهره‌مند شود پس‌ از آن‌، سالها در آن‌ حوزه‌ شریف‌ و در کنار بارگاه‌ ملکوتى‌ امام‌ علی‌(ع‌) زندگى‌ کرد و در آذر سال‌ ۱۳۷۰ به‌ ایران‌ اسلامى‌ بازگشت‌.

اساتید

آیت‌ الله خائفى‌ در سالیان‌ تحصیل‌ خود به‌ محضر عالمان‌ بسیارى‌ شرفیاب‌ شد و از خرمن‌ درس‌ و عمل‌ آنان‌ خوشه‌هاى‌ فراوان‌ چید. او که‌ در حوزه‌ علمیه‌ رشت‌، بخشى‌ از دروس‌ مقدمات‌ را نزد مرحوم‌ مختار ظهیرى‌ فرا گرفته‌ بود، در قم‌ در درس‌ شرح‌ لمعه‌ آیت‌ الله ستوده‌(ره‌) و درس‌ مکاسب‌ محرمه‌ آیت‌ الله اردبیلى‌ و در درس‌ بیع‌ آیت‌ الله مشکینی(ره)‌ حاضر شد و کفایه‌ را از آیت‌ الله مجاهدى‌ آموخت‌.

با پایان‌ یافتن‌ دروس‌ سطح‌ در درس‌ خارج‌ فقه‌ و اصول‌ آیات‌ عظام‌ بروجردی‌(ره‌) و امام‌ خمینی‌(ره‌) شرکت‌ کرد. با رحلت‌ آیت‌ الله العظمى‌ بروجردی‌(ره‌) و نیز اندکى‌ پس‌ از آن‌ هجرت‌ امام‌ خمینی‌(ره‌) به‌ ترکیه‌، آیت‌ الله خائفى‌ براى‌ ادامه‌ تحصیل‌ به‌ حوزه‌ علمیه‌ نجف‌ رفت‌ و در درس‌ آیت‌ الله العظمى‌ خویی‌(ره‌) حاضر شد، با ورود امام‌ خمینی‌(ره‌) به‌ نجف‌ اشرف‌، وى‌ دیگر بار در درس‌ امام‌ حاضر شد، ضمن‌ اینکه‌ در ایام‌ تابستان‌ به‌ محفل‌ درسى‌ آیت‌ الله العظمى‌ حکیم‌(ره‌) می‌رفت‌.

فعالیتهاى‌ سیاسى‌

آیت‌ الله خائفى‌ پس‌ از حضور در نهضت‌ مقدس‌ شهید نواب‌ صفوى‌ سالها در خدمت‌ پیر مراد خویش‌ امام‌ خمینی‌(ره‌) بود.

او در قم‌ و نجف‌ همواره‌ مطیع‌ امام‌ (ره‌) بود و نهضت‌ مقدس‌ او را تأیید می‌کرد. از جمله‌ فعالیتهاى‌ سیاسى‌ او می‌توان‌ به‌ شرکت‌ داشتن‌ در انتفاضه‌ مردم‌ عراق‌ پس‌ از حمله‌ آمریکا به‌ آن‌ کشور اشاره‌ کرد، در این‌ انتفاضه‌ که‌ بیشتر مردم‌ عراق‌ در آن‌ شرکت‌ داشتند، ماهیت‌ پلید رژیم‌ صدام‌ فاش‌ شد، به‌ گونه‌اى‌ که‌ بسیارى‌ از مردم‌ عراق‌ در شهرهاى‌ مقدسى‌ چون‌ نجف‌ اشرف‌ به‌ خاک‌ و خون‌ کشیده‌ شدند. در مقطع‌ جنگ‌ تحمیلى‌ نیز او در شهر مقدس‌ نجف‌ بسیارى‌ از جوانان‌ متدین‌ عراقى‌ را که‌ با فشار رژیم‌ بعثى‌ راهى‌ جنگ‌ می‌شدند مخفى‌ کرده‌ و یا به‌ خوددارى‌ از تیراندازى‌ به‌ سوى‌ نیروهاى‌ ایرانى‌ فرا می‌خواند.

آیت‌ الله خائفى‌ پس‌ از بازگشت‌ از عراق‌ در قم‌ سکنى‌ گزید و هم‌ اکنون‌ ضمن‌ اینکه‌ از اعضاى‌ جامعه‌ مدرسین‌ حوزه‌ علمیه‌ قم‌ است‌، به‌ تدریس‌ خارج‌ فقه‌ و تربیت‌ طلاب‌ مستعد و فاضل‌ اشتغال‌ دارد.

فعالیتهاى‌ علمى‌ و فرهنگى‌

استاد خائفى‌ در سالهاى‌ عمر خود فعالیتهاى‌ بسیارى‌ در زمینه‌ علم‌ و فرهنگ‌ به‌ جامعه‌ شیعى‌ عرضه‌ داشته‌ است‌. ایشان‌ تاکنون‌ کتابهاى‌ فراوانى‌ را تألیف‌ کرده‌ از جمله‌:

تألیفات‌

۱ـ سیستم‌ قضائى‌ اسلام‌

۲ـ راهنماى‌ ارث‌

۳ـ بحوث‌ فى‌ ولایه‌ الفقیه‌

۴ـ مذاکره‌ و تنبیه‌ فى‌ ولایه‌ الفقیه‌

۵ـ ذکریات‌ مشرقه‌ عن‌ حیاه‌ و مواقف‌ الامام‌ الخمینی‌(ره‌)

تألیفات‌ چاپ‌ نشده‌:

۱ـ محاضرات‌ فى‌ البیع‌ و الخیارات‌ (تقریرات‌ درس‌ حضرت‌ امام‌ خمینی‌(ره‌)

۲ـ الخلل‌ فى‌ الصلاه‌ (تقریریات‌ درس‌ حضرت‌ امام‌ (ره)

۳ـ شرح‌ على‌ الرسائل‌ «الثلاث‌ للامام‌ الخمینی‌(قده‌)

۴ـ الربا و تحلیله‌ بالحیل‌ الشرعیه‌ على‌ ضوء مبنى‌ الامام‌ الخمینی‌(ره‌)

۵ـ شرح‌ على‌ العروه‌ الوثقى‌ از کتاب‌ صلاه‌ تا آخر عروه‌ الوثقى‌ (تقریرات‌ درس‌ آیت‌الله‌ العظمى‌ خوئی‌قده‌)

۶ـ تقریرات‌ مناسک‌ حج‌ (تقریرات‌ درس‌ آقاى‌ خوئی‌)

۷ـ کتاب‌ ارث‌ (تقریرات‌ درس‌ آقاى‌ خوئی‌)

۸ـ بحوث‌ فى‌ القضاء

۹ ـ بحوث‌ فى‌ القواعد الفقهیه‌

۱۰ـ بحوث‌ استدلالیه‌ فى‌ الاستفتائات‌ القضائیه‌ المستحدثه‌

۱۱ـ مناسک‌ حج‌

استاد خائفى‌ در سالهاى‌ حضور در نجف‌ اشرف‌، بسیارى‌ از کتب‌ دوره‌ سطح‌ را تدریس‌ کرد که‌ تدریس‌ برخى‌ از آنها بارها و سالها ادامه‌ داشت‌. وى‌ هم‌ اکنون‌ ضمن‌ اینکه‌ از اعضاى‌ جامعه‌ مدرسین‌ حوزه‌ علمیه‌ قم‌ است‌، به‌ تدریس‌ خارج‌ فقه‌ و تربیت‌ طلاب‌ مستعد و فاضل‌ نیز اشتغال‌ دارند.