آيت الله حاج شيخ جعفر سبحانى « دام ظله »

ولادت و تحصيلات‏

آيت الله شيخ جعفر بن علامه شيخ محمد حسين سبحانى اقبال تبريزى در سال 1347 ق در شهر تبريز ‏چشم به جهان گشود. دروس ادبيات عرب، مطول، لمعه و قسمتى از رسائل و مكاسب را در تبريز ‏فرا گرفت‎.‎

در سال 1365 ق به قم مهاجرت نمود و بقيه‏ ى كتاب رسائل را در محضر حاج ميرزا محمد مجاهد ‏تبريزى و كفاية الأصول را در محضر سيد محمدرضا گلپايگانى (م 1414 ق) و شرح منظومه و ‏اسفار را در محضر علامه‏ ى طباطبايى (م 1402 ق) آموخت و به امر ايشان جلد اول اصول فلسفه ‏را به عربى ترجمه نمود‎.‎

وى پس از تكميل سطوح عالى در درس خارج فقه مرحوم آيت الله سيد محمد حجت كوه‏ كمرى قده (م ‏‏1373 ق) و آيت الله العظمى بروجردى قده حاضر شده و همين طور از محضر بنيان‏گذار جمهورى ‏اسلامى امام خمينى قده (م 1409 ق) در فقه و اصول استفاده‏ هاى فراوانى برد‎.‎

وى از آيت الله العظمى حجت بصورت كتبى و از آيت الله العظمى شاهرودى بصورت شفاهى اجازه‏ ى ‏اجتهاد دريافت نموده و همين طور از آيت الله حجت و آيت الله مرعشى نجفى (ره) و آيت الله ‏شيخ آقا بزرگ تهرانى (ره) اجازه‏ نقل حديث دريافت نموده است‎.‎

‎‎تدريس‏

آيت الله سبحانى از مدرسين عاليقدر حوزه ‏ى علميه‏ قم مى‏باشد كه به تدريس خارج فقه و اصول ‏مشغول مى باشد وى به حق يكى از پيشروان تفسير و يكى از كاوشگران خستگى ناپذير علوم و ‏معارف قرآنى به شمار مى ‏آيند و از نخستين شاگردان مفسر كبير، علامه‏ ى طباطبايى (قده) در ‏رشته‏ ى تفسير و فلسفه و از آغازگران تأسيس تفسير موضوعى قرآن كريم در حوزه‏ى علميه‏ ى قم ‏مى‏باشد كه ساليان متمادى به افاضات ارزنده‏ ى خويش ادامه مى‏دهند‎.‎

شركت در كنگره و سمينارها

يكى از انواع فعاليت‏هاى اجتماعى مؤلف، شركت در مجامع اسلامى و كنگره‏ ها مى‏باشد كه به ‏بعضى از آنها اشاره مى‏ شود‎.‎

‎- ‎چهار بار شركت در كنگره‏ ى جهانى امام رضا عليه ‏السلام‏

‎- ‎سه بار شركت در كنگره‏ ى نهج البلاغه‏

‎- ‎هفت بار در كنفرانس وحدت اسلامى‏

‎- ‎شركت در سمينار اقتصاد اسلامى در مشهد

‎- ‎سمينار تقريب بين مذاهب در تهران‏

‎- ‎كنگره‏ ى حج در مدينه‏

‎- ‎سمينار مشتركات و مفترقات شيعه و سنى در اردن‏

‎- ‎سمينار احكام سفر در استامبول‏

‎- ‎كنفرانس مسأله‏ ى تبعيض نژادى در اسلام در لندن‏

‎- ‎كنگره‏ ى شيخ انصارى در قم‏

‎- ‎كنگره‏ ى شيخ فضل الله نورى در نور

‎‎كنگره ‏ى عبد الرزاق لاهيجى در لاهيجان‎.‎

رياست و عضويت در مجامع اسلامى‏

همچنين ايشان رييس هيئت تحريريه‏ ى مجله‏ ى مكتب اسلام‏

‎- ‎رييس هيئت تحريريه ‏ى مجله‏ ى كلام اسلامى‏

‎- ‎رييس مؤسسه‏ ى تحقيقاتى امام صادق عليه‏السلام‏

‎- ‎رييس كنفرانس علوم و مفاهيم قرآنى‏

‎- ‎نماينده‏ى مجلس خبرگان قانون اساسى در سال 1398 ق‏

‎- ‎از اعضاى جامعه‏ ى مدرسين حوزه‏ ى علميه‏ ى قم بوده است‎.‎

با وجود اشتغالات فراوان علمى، وى وظيفه‏ ى تبليغى و سخنرانى را تعطيل نكرده و در ايام ‏محرم و صفر و ماه مبارك رمضان وظيفه ‏ى سنگين ارشاد و هدايت مردم را نيز انجام مى‏دهد‎.‎

‎‎اساتيد

‏1‏‎ – ‎حاج ميرزا محمد مجاهد تبريزى‏

‏2‏‎ – ‎سيد محمدرضا گلپايگانى

‏3‏‎ – ‎علامه‏ ى طباطبايى

‏4‏‎ – ‎آيت الله سيد محمد حجت كوه ‏كمرى

‏5‏‎ – ‎آيت الله العظمى بروجردى

‏6‏‎ – ‎امام خمينى (ره)

‏7‏‎ – ‎آيت الله مرعشى نجفى

‏8‏‎ – ‎آيت الله شيخ آقا بزرگ تهرانى

‎‎تأليفات

وى نظير آيت الله مكارم شيرازى و آيت الله حسن زاده ‏ى آملى از علماى معاصر، به كثرت ‏تأليفات و تصنيفات مشهور است، و در حدود 87 عنوان كتاب در 122 جلد در مباحث متنوع و ‏گوناگون اسلامى نگاشته است‎.‎

نخستين تأليف و اثر تفسيرى ايشان به نام تفسير صحيح آيات مشكله‏ ى قرآن در نقد كتاب ‏‏تفسير آيات مشكله‏ ى قرآن موسوم بود كه در سال 1381 ق با همكارى و پاورقى استاد سيد ‏هادى خسروشاهى چاپ و نشر گرديده است‎.‎

* تفسير قرآن‏

الف/1 (تفسير ترتيبى)

‏1‏‎ – ‎تفسير سوره‏ ى رعد به نام قرآن و اسرار آفرينش‎.‎

‏2‏‎ – ‎تفسير سوره‏ ى فرقان به نام سيماى انسان كامل در قرآن‎.‎

‏3‏‎ – ‎تفسير سوره ‏ى توبه‎.‎

‏4‏‎ – ‎تفسير سوره‏ ى منافقون به نام دوست نماها‎.‎

‏5‏‎ – ‎تفسير سوره‏ ى حديد به نام قرآن و معارف عقلى‎.‎

‏6‏‎ – ‎تفسير سوره‏ ى حجرات به نام سيستم اخلاقى اسلام‎.‎

‏7‏‎ – ‎تفسير سوره ‏ى لقمان به نام مربى نمونه‎.‎

* تفسير موضوعى

‏1‏‎ – ‎منشور جاويد قرآن (14 جلد)

‏2‏‎ – ‎مفاهيم القرآن (7 جلد)

ج 1) معالم التوحيد فى القرآن الكريم (مسائل مربوط به شرك و توحيد)

ج 2) حكومت اسلامى، برنامه‏ ها و ويژگى‏ها، نگارش، استاد جعفر الهادى، اين كتاب تحت عنوان ‏مبانى حكومت اسلامى توسط آقاى داود الهامى به فارسى ترجمه شده است‎.‎

ج 3) رسالت جهانى، امى بودن، خاتميت و زندگى پيامبر اكرم (ص) در قرآن‎.‎

ج 4) اجر رسالت، معجزات و كرامات و شفاعت پيامبر اكرم (ص) در قرآن‎.‎

ج 5) عصمت پيامبران و امامان، عدالت صحابه و اطاعت سلطان جائر در قرآن‎.‎

ج 6) اسماء و صفات الهى‎.‎

ج 7) شخصيت و زندگى پيامبر اكرم ‏(صلى الله عليه وآله وسلم)‏

‏3‏‎ – ‎اصالت روح از نظر قرآن‎.‎

‏4‏‎ – ‎التوحيد و الشرك فى القرآن الكريم‎.‎

‏5‏‎ – ‎شورا در قرآن و نهج البلاغه‎.‎

‏6‏‎ – ‎احمد موعود انجيل‎.‎

‏7‏‎ – ‎مكتب وحى (مفهوم امى بودن پيامبر ‏(صلى الله عليه وآله وسلم)‏

‏8‏‎ – ‎خاتميت از نظر قرآن و حديث و عقل، ترجمه ‏ى رضا استادى‎.‎

* علوم قرآنى‏

‏1‏‎ – ‎مرزهاى اعجاز، ترجمه‏ ى بخشى از تفسير البيان مرحوم آيت الله العظمى خويى‎.‎

‏2‏‎ – ‎برهان رسالت (پيرامون قرآن و وجه اعجاز آن)

* كلام‏

‏1‏‎ – ‎شناخت صفات خدا‎.‎

‏2‏‎ – ‎آشنايى با اصول اسلام‎.‎

‏3‏‎ – ‎جهان بينى اسلامى (ديدگاه اسلام درباره‏ى هستى، دنيا، انسان در جهان)

‏4‏‎ – ‎الهيات و معارف اسلامى‎.‎

‏5‏‎ – ‎نيروى معنوى پيامبران‎.‎

‏6‏‎ – ‎رسالت جهانى پيامبران (نبوت عامه)

‏7‏‎ – ‎فى ظل أصول الإسلام‎.‎

‏8‏‎ – ‎معاد، انسان و جهان‎.‎

‏9‏‎ – ‎راه خداشناسى‎.‎

‏10‏‎ – ‎مصدر الوجود‎.‎

‏11‏‎ – ‎جبر و اختيار (نگارش، استاد على ربانى گلپايگانى)

‏12‏‎ – ‎حسن و قبح عقلى (نگارش، همان)

‏13‏‎ – ‎توسل (به عربى ترجمه شده است)

‏14‏‎ – ‎البداء فى الكتاب و السنة‎.‎

‏15‏‎ – ‎آگاهى سوم (پيرامون علم غيب ائمه‏ى اطهار (ع)

‏16‏‎ – ‎رهبرى امت‎.‎

‏17‏‎ – ‎پيشوايى از نظر اسلام (امامت و خلافت)

‏18‏‎ – ‎سرنوشت از ديدگاه قرآن، حديث و عقل‎.‎

‏19‏‎ – ‎شفاعت از ديدگاه قرآن، حديث و عقل‎.‎

‏20‏‎ – ‎كاوش ‏هايى پيرامون ولايت‎.‎

‏21‏‎ – ‎مفهوم العبادة فى الكتاب و السنة‎.‎

‏22‏‎ – ‎رؤية الله‎.‎

‏23‏‎ – ‎الزيارة‎.‎

* فلسفه‏

‏1‏‎ – ‎اصول الفلسفة (ترجمه‏ى جلد اول، درس‏هاى استاد علامه‏ ى طباطبايى)

‏2‏‎ – ‎فلسفه اسلامى و اصول ديالكتيك‎.‎

‏3‏‎ – ‎نظرية المعرفة، نگارش: حسن مكى عاملى‎.‎

‏4‏‎ – ‎سرنوشت از ديدگاه علم و فلسفه‎.‎

‏5‏‎ – ‎شناخت در فلسفه‏ى اسلامى‎.‎

‏6‏‎ – ‎هستى شناسى در مكتب صدر المتألهين‎.‎

‏7‏‎ – ‎تحليلى از فلسفه‏ ى ماركس‎.‎

‏8‏‎ – ‎نيروى محرك تاريخ‎.‎

* فقه‏

‏1‏‎ – ‎المواهب فى أحكام المكاسب، نگارش: آقاى سيف الله يعقوبى‎.‎

‏2‏‎ – ‎المختار فى أحكام الخيار‎.‎

‏3‏‎ – ‎نظام الإرث فى الشريعة الإسلامية الغراء، نگارش: آقاى سيد محمدرضا پيغمبرپور‎.‎

‏4‏‎ – ‎نظام الطلاق فى الشريعة الإسلامية الغراء، نگارش: آقاى سيف الله يعقوبى‎.‎

‏5‏‎ – ‎نظام المضاربة فى الشريعة الغراء‎.‎

‏6‏‎ – ‎نظام القضاء و الشهادة فى الشريعة الغراء‎.‎

‏7‏‎ – ‎كتاب الخمس‎.‎

‏8‏‎ – ‎البلوغ و تليه رسالة فى تأثير الزمان و المكان‎.‎

‏9‏‎ – ‎قاعدتان فقهيتان: لا ضرر و لا ضرار، نگارش: حسن مكى عاملى‎.‎

‏10‏‎ – ‎الاعتصام بالكتاب و السنة‎.‎

‏11‏‎ – ‎نظام النكاح فى الشريعة الإسلامية الغراء‎.‎

‏12‏‎ – ‎سبع مسائل (پيرامون 7 مسأله‏ى فقهى اختلافى ميان شيعه و سنى)

‏13‏‎ – ‎حكم الأرجل فى الوضوء‎.‎

* اصول‏

‏1‏‎ – ‎تهذيب الأصول، 3 جلد، تقريرات درس اصول حضرت امام خمينى قدس‏ سره‎.‎

‏2‏‎ – ‎المحصول فى علم الأصول، 4 جلد، تقريرات درس اصول استاد سبحانى، نگارش: سيد محمود جلالى ‏مازندرانى‎.‎

* تاريخ‏

‏1‏‎ – ‎فروغ ابديت، 2 جلد، تجزيه و تحليل كاملى از زندگانى پيامبر اكرم (ص). اين كتاب به ‏عربى، اردو، انگليسى، تركى و اسپانيولى ترجمه شده و در سراسر جهان منتشر گرديده است‎.‎

‏2‏‎ – ‎فروغ ولايت، تجزيه و تحليل زندگى امير المؤمنين على عليه ‏السلام‎.‎

‏3‏‎ – ‎زندگانى امامان به زبان ساده (به عربى ترجمه شده است)

‏4‏‎ – ‎الأئمة الاثنى عشر‎.‎

‏5‏‎ – ‎تاريخ اسلام‎.‎

* رجال‏

‏1‏‎ – ‎كليات فى علم الرجال‎.‎

* درايه‏

‏1‏‎ – ‎اصول الحديث و أحكامه‎.‎

* عقايد

‏1‏‎ – ‎بحوث فى الملل و النحل، 7 جلد‏‎.‎

ج 1) تاريخ عقايد اهل الحديث، حنابله و سلفيه‎.‎

ج 2) تاريخ امام اشعرى، شخصيت‏ها و عقايد ايشان‎.‎

ج 3) ماتريديه، مرجئه، جهميه، كراميه، ظاهريه و معتزله‎.‎

ج 4) زندگى ابن تيميه و محمد بن عبد الوهاب و عقايد وهابيها‎.‎

ج 5) تاريخ خوارج، عقايد و مذاهب آنها‎.‎

ج 6) تاريخ تشيع، عقايد و مذاهب آن‎.‎

ج 7) تاريخ زيديه، عقايد و شخصيت‏هاى آن‎.‎

‏2‏‎ – ‎فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى، 4 جلد‏‎.‎

‏3‏‎ – ‎مع الشيعة الإمامية في عقائدهم‎.‎

‏4‏‎ – ‎الشيعة فى موكب التاريخ‎.‎

‏5‏‎ – ‎الشيعة و علم الكلام عبر القرون الأربعة‎.‎

‏6‏‎ – ‎آيين وهابيت (به اردو ترجمه شده است)

‏7‏‎ – ‎الوهابية فى الميزان‎.‎

‏8‏‎ – ‎الأسماء الثلاثة: الإله و الرب و العبادة‎.‎

‏9‏‎ – ‎منشور عقايد اماميه‎.‎

‏10‏‎ – ‎اسماء و صفات‎.‎

* متفرقات‏

‏1‏‎ – ‎بازگشت به عصر ايمان‎.‎

‏2‏‎ – ‎رمز پيروزى مردان بزرگ‎.‎

‏3‏‎ – ‎پرسش‏ها و پاسخ‏ها‎.‎

* تراجم‏

‏1‏‎ – ‎شخصيت‏هاى اسلامى شيعه، 2 جلد، نگارش آقاى مهدى پيشوايى، اين كتاب به عربى ترجمه شده ‏است‎.‎

‏2‏‎ – ‎زندگى بزرگان شيعه (در شماره‏ هاى مختلف مجله ‏ى مكتب اسلام)

منبع:سایت معظم له