فرهنگ و تمدن شیعه » شخصیتها » عالمان دین »

سید جلال الدین فقیه ایمانى (ره)

(۱۴۲۸ – ۱۳۵۰هـ ق )

ولادت و تحصیلات

آیت الله سید جلال الدین فقیه ایمانى فرزند ارشد مرحوم آیت الله حاج سید مصطفى فقیه ایمانى در سال ۱۳۱۱ هجرى شمسى قدم به عرصه وجود گذارد. پس از رسیدن به سن تحصیل، دوره ابتدایى را در اصفهان به پایان رسانید و از درس استادانى به نام، همچون حضرات آیات حاج شیخ حیدر على صلواتی، حاج شیخ یحیى فقیه ایمانی، حاج شیخ فضل الله ذوعلم و حاج شیخ محمد حسن نجف آبادى بهره برد.

ایشان از این پس به شهر قم رفت و دروس عالى حوزه علمیه را در محضر اساتید معظم آیت الله حاج شیخ مرتضى حائرى و آیت الله سلطانى و مرحوم علامه طباطبایى فرا گرفت، و همچنین از درس آیات عظام حجت، بروجردى و گلپایگانی(رهم) و دیگر بزرگان کسب فیض نمود. وى در سن ۲۶ سالگى به نجف اشرف مشرف گردید و در حلقه درس مراجع حوزه نجف آیت الله حکیم و آیت الله حسین حلى (رها) شرکت نمود، سپس افتخار استفاده علمى از محضر حضرت آیت الله العظمى حاج سید ابوالقاسم خویی(ره) را یافت.

آیت الله سید جلال الدین فقیه ایمانى در سن ۲۸ سالگى با خاندان استاد خویش مرحوم سید ابوالقاسم خویى وصلت نمود و دختر ایشان را به همسرى گرفت. ثمره این ازدواج هفت پسر و سه دختر است.

خدمات فرهنگى

آیت الله سید جلال الدین فقیه ایمانى پس از بازگشت به ایران، ضمن تصدى سمت نمایندگى آیت الله العظمى خویى در شهر اصفهان، به تدریس رسائل و کفایه در مدرسه علمیه ملا عبدالله مشغول شد.

آن فقید سعید در طول حیات خود خدمات ارزنده بسیارى به جامعه تشیع و حوزه هاى علمیه نمود که عمدتاً تاسیس موقوفات مرحوم آیت الله العظمى خویى (ره) از جمله کتابخانه هاى تخصصى در قم ، مشهد و اصفهان ،‌ مدرسه علمیه در قم و مشهد و ساخت مجتمع مسکونى مدینه العلم با بیش از۳۰۰ منزل مسکونى براى طلاب در شهر مقدس قم ازجمله خدمات ارزشمند آن مرحوم است.

پس از فوت آیت الله العظمى خویی(ره) حکم نمایندگى وى از سوى آیت الله العظمى سیستانی، مطابق شرایط سابق تمدید گردید.

دو مورد از آثار و خدمات ارزشمند ایشان عبارتند از :

مدینه العلم قم

از باشکوه ترین آثار ماندگار مرحوم آیه الله العظمى خوئی(ره)، مجموعه فرهنگى مسکونى مدینه العلم در قم مى باشد. در سال ۱۳۵۴ به دستور آن مرجع فقید و به همت نماینده و داماد ایشان، مرحوم آیه الله حاج سید جلال­الدین فقیه ایمانى حاشیه شهر قم زمین هایى جهت تأسیس مرکز علمى دینى خریدارى شد و کار ساختمان سازى طبق اصول مهندسى شروع گردید . لیکن بعد از یک سال ساخت ، پروژه از طرف ساواک تعطیل و متوقف شد. بعد از دو سال در اوج تظاهرات مردمى عملیات ساختمانى مجدداً بدون سروصدا و تبلیغات آغاز شد . از سال ۱۳۵۹ ، با اسکان جمعى از فضلاء حوزه علمیه در بلوک ۱ و۲ از فاز اول مدینه العلم ، بهره بردارى انجام گرفت و به تدریج بلوکهاى دیگر آن تکمیل شد. ضمن استفاده مسکونی، کار ساخت مدرسه علمیه و کتابخانه عظیم در مجموعه به سرعت و با معمارى اسلامى مدرن جهت استفاده طلاب و دانشجویان طبق نقشه پیش بینى شده انجام و سپس مورد بهره بردارى قرار گرفت. و طى سالیان بعد و با توسعه فعالیتها دو فاز دیگر به این مجموعه افزوده شد.

مدینه العلم آیه الله العظمى خوئی(ره)  را مى توان یکى از بزرگترین و زیباترین آثار معمارى اسلامى دانست که با طرحهاى برگرفته از اصالت سنت و اصول فنى و مهندسى توانسته الگوى نمونه اى براى شهرک سازى اسلامى باشد .

مدینه العلم آیه الله العظمى خوئی(ره) موقوفه ایست که در اختیار فضلاء حوزه علمیه قرار دارد و بیش از سیصد خانوار از ملیتهاى مختلف را اسکان داده است و سالیانه حدود یکصد طلبه مجرد نیز در مدرسه علمیه این مجتمع اشتغالات علمى دارند . ضمن آنکه کتابخانه با عظمت آن نیاز دانش پژوهان را برآورده مى کند .

شایان ذکر است بنیانگزارى مجموعه مدینه العلم که به راستى یکى از شاهکارهاى بدیع و ابتکارى شهرک سازى مذهبى در جهان مى باشد، حاصل تلاش چشمگیر و درایت دوراندیشانه حضرت آیه الله فقیه ایمانی(ره) است.

مرحوم آیه الله العظمى خوئی(ره) جهت قدردانى از خدمات و زحمات مخلصانه مرحوم آیه الله فقیه ایمانی(ره) در نامه هایى کراراً مزد و اجر ایشان را از حضرت ولى عصر (عج) مسألت نموده اند.

مدرسه علمیه مشهد

قبل از پیروزى انقلاب اسلامی، با عنوان کردن طرح توسعه حرم مطهر حضرت امام رضا (ع)، مدارس علمیه بسیارى اطراف بارگاه رضوى تخریب شد . به دستور مرحوم آیه الله العظمى خوئى (ره) ، داماد و نماینده ایشان مرحوم آیه الله حاج سید جلال الدین فقیه ایمانى جهت تهیه مکانى مناسب براى طلاب مأمور گردید.

در آن روزگار سخت، مرحوم آیه الله فقیه ایمانى موفق به خریدارى ملکى به مساحت ده هزار متر مربع و تبعیت بسیار ممتاز گردید و بلافاصله در ساختمان با عظمت آن دروس حوزه راه اندازى و مشکله مهمى از حوزه مشهد حل شد. عمده درس هاى حوزه علمیه به مکان جدید منتقل گردید و رونق درسى بویژه با تدریس مرحوم آیه الله فلسفى در این مدرسه فزونى یافت .

در کنار اداره مدرسه با شیوه­ى عالی، توسعه فضاهاى درسى و خوابگاهى در قسمت جنوبى در دستور کار گروه مهندسین قرار گرفت و با نقشه معمارى بسیار زیبا در چهار طبقه مدرسه اصلى ساخته شد و درسها به فضاى جدید منتقل گردید. بعد از چند سال به دنبال نیازى که حوزه علمیه مشهد و به خصوص این مدرسه براى بیشتر شدن فضاى درسى لازم داشت. در قسمت هاى قبلى نیز با اسلوب جدید عملیات ساختمانى انجام و بالاخره مورد بهره بردارى قرار گرفت .

مدرسه علمیه مشهد اینک با دو فضاى بزرگ درسى و خوابگاهى و کتابخانه اى باشکوه ، با غنى ترین منابع و متون اسلامى ، به راستى مرکزیتى براى دروس حوزه علیمه دارد که روزانه بیش از هزار نفر از اساتید و دانش پژوهان و فضلاء به این مکان علمى و مقدس تردد و از امکانات آن بهره بردارى می­نمایند.

لازم به ذکر است فاز جدید مدرسه، در سه طبقه، روز عید فطر سال گذشته(۱۳۸۶) به یمن قدوم مرجع عالیقدر حضرت آیه الله العظمى آقاى وحید خراسانى دامت برکته افتتاح گردید .

تالیفات

از تالیفات ایشان مى توان تقریرات درسى آیت الله العظمى خویى و مباحث دینى که به صورت دست نویس مى باشند را نام برد.

وفات

و سرانجام پس از تحمل یک دوره بیمارى مورخ شنبه ۱۵ دى ماه ۱۳۸۶ شمسى مطابق با ۲۵ ذى الحجه ۱۴۲۸ قمرى دار فانى را وداع و دعوت حق را لبیک گفت، پیکر پاک آن مرحوم  پس از تشییع با شکوه درحرم مطهر حضرت فاطمه معصومه (س) به خاک سپرده شد .