فرهنگ و تمدن شیعه » شخصیتها » عالمان دین »

سید ابوالقاسم کوکبى تبریزى(ره)

(۱۴۲۶-۱۳۴۴هـ ق)

ولادت

 فقیه  معظم حضرت آیت الله آقاى حاج سید ابوالقاسم کوکبى یکى از علماى بزرگ حوزه علمیّه قم به شمار مى رفت.فقید سعید در سال ۱۳۰۴ش (۱۳۴۴ق) در تبریز در بیت علم و فضیلت زاده شد. پدرش مرحوم حجت الاسلام حاج سید على اصغر باغمیشه اى یکى از شاگردان آیت الله العظمى حاج شیخ عبدالکریم حائرى و از علماى محل خویش بود.

تحصیلات و اساتید

معظم له در کودکى در مکتب خانه میرزا فرج الله تبریزى به فراگیرى قرآن و نهج البلاغه و ادبیات عرب و عجم پرداخت و سپس در نوجوانى در مدرسه طالبیه به فراگیرى سطوح و تکمیل ادبیات و معانى و بیان پرداخت .

پس از آن در حدود سال ۱۳۲۰ش به حوزه علمیه قم مهاجرت کرد و تحت اشراف آیت الله حجت کوه کمرى به تحصیل سطوح عالیه مشغول شد. شرح لمعه را از آقا میرزا مهدى صادقى تبریزى، رسائل را از میرزا محمد مجاهدى و مکاسب و کفایه را از آیت الله حاج سیّد محمّد محقق داماد فراگرفت و پس از آن در درس خارج فقه و اصول  آیات عظام آقاى بروجردى و آقاى حجت و درس حکمت و فلسفه آیت الله علامه طباطبائى حاضر شد و مبانى علمى خویش را استوار ساخت و همزمان به تدریس شرح لمعه و رسائل اشتغال داشت.

مهاجرت به نجف اشرف

 سپس در حدود سال ۱۳۷۲ق به نجف اشرف مهاجرت کرد و به درس هاى آیات عظام حکیم، خوئى، شاهرودى، سید عبدالهادى شیرازى و میرزا باقر زنجانى حاضر شد و درس هاى هر  یک و مشى و روش آنان را آزمود و سپس منحصراً به فراگرفتن فقه و اصول از آیت الله العظمى خوئى و درس فقه از آیت الله العظمى حکیم پرداخت و تا پایان مدت اقامت خویش در نجف لحظه اى از آن درس ها را از کف نگذاشت.

خدمات

او همزمان با تحصیل به تألیف و تدریس پرداخت و شاگردان بسیار پرورش داد. او در آن زمان با نگارش و چاپ کتاب مبانى الاستنباط ـ تقریرات درس آیت الله خوئى ـ شهرتى بسزا کسب کرد و مورد تجلیل استادش قرار گرفت و نامش به عنوان یکى از فضلا و مدرّسین مشهور در حوزه علمیه طنین افکن شد. در سال ۱۳۹۲ق بر اثر فشارهاى رژیم بعث عراق به شهر مقدس قم مهاجرت کرد و به تألیف و تدریس و ترویج شعائر دینى اشتغال ورزید و پس از
وفات آیت الله خوئى بود که رساله عملیّه اش به چاپ رسید و گروهى از مؤمنان آذربایجان در تقلید به ایشان رجوع کردند.

تالیفات

۱٫توضیح المسائل

۲٫مناسک حج

۳٫حاشیه بر عروه الوثقی

۴٫مبانى الاستنباط (۲ج، تقریرات درس اصول آیت الله خوئى، بحث قطع و ظن، استصحاب و تعادل و تراجیح و اجتهاد و تقلید).

۵٫حاشیه بر مکاسب

۶٫کتاب الطهاره

۷٫کتاب الحج

۸٫تقریرات درس اصول آیت الله خوئى (دوره کامل)

۹٫تقریرات درس فقه آیت الله خوئى (طهارت، صلاه، بیع و خیارات، مکاسب محرمه، رضاع)

۱۰٫قواعد فقهیه.

وفات

 سرانجام آن فقیه بزرگ پس از عمرى تلاش در راه اعلاى کلمه دین در هشتاد سالگى در روز سه شنبه ۲۹ آذر ۱۳۸۴ ه . ش، بدرود حیات گفت و
پیکر پاکش در روز چهارشنبه ۳۰ آذر (۱۸ ذى القعده ۱۴۲۶ق) در قبرستان نو در شهر مقدس قم به خاک سپرده شد .