آيت الله العظمى حاج سيد يونس مجتهد اردبيلى (ره)

(1377-1296هـ ق)

ولادت
سيد يونس در سال 1296 ه.ق در اردبيل چشم به جهان گشود، آيت الله حاج سيد يونس اردبيلي، فرزند سيد محمد تقى فرزند ميرفتحعلي، فرزند سيفعلى اردبيلى است كه همگى كسوت و روحانيت حيات پربار خود را سپرى كردند. ميرفتحعلى اردبيلي، جد ايشان، از عرفاى بلندپايه اى است كه دستورالعمل عرفانى در اختيار شيخ مرتضى انصارى گذاشته است.
تحصيلات
تحصيلات مقدماتى خود را در همان شهرستان به انجام رسانيد و براى ادامه تحصيل به زنجان رفت و فقه و اصول را از آخوند ملا قربانعلى زنجاني، فراگرفت و علوم و معقلو را نزد حكيم متأله آخوند ملاسبزعلى حكيم آموخت و در حدود سال 1310 ه.ق عازم نجف شد و همزمان با پيگيرى جريان مشروطه، در خدمت آخوند خراساني، فاضل شربياني، سيد محمد كاظم يزدى و شيخ الشريعه اصفهاني، علم آموخت. پس از آن به كربلا سفر كرد، در حوزه ميرزا محمد تقى شيرازى رهبر نهضت علماى عراق عليه اشغالگران انگليسي، شركت كرد و مورد توجه و وثوق ايشان قرار گرفت. رسيدگى به امور طلاب علوم دينى از سوى ميرزا به وى واگذار شد، مدتى نيز سرپرستى حوزه نجف را به دستور ميرزا به عهده داشت.
آيت الله اردبيلى در سال 1348ه.ق بر اثر چشم درد به اردبيل بازگشت و پنج سال بعد، يعنى سال 1353 ه.ق به مشهد آمد و به تدريس و اداره امور دينى شهر پرداخت.

خدمات

موضع گيرى آيت الله اردبيلى در جريان مسجد گوهرشاد موجب شد ايشان با تنى چند از علما بازداشت شده و به تهران اعزام گردد.آيت الله اردبيلى مدتى در بازداشتگاه بود سپس به اردبيل برگردانده شد و پس از شهريور 1320 و سقوط رضاخان ايشان به مشهد بازگشت.در طول نهضت ملى بيت آيت الله اردبيلى بار ديگر به مركز تصميم گيرى چهره هاى مذهبى و سياسى مشهد تبديل شد.

شاگردان

آيت الله العظمى سيد محمد حجت کوه کمره اى (ره)

آيت الله شيخ محمد واعظ زاده خراساني

آيت الله شيخ محمد علمى اردبيلي

آيت الله حاج آقا مروج

آيت الله شيخ کاظم مدير شانه چى

حجت الاسلام و المسلمين حاج شيخ عبدالرحيم جعفري

حجت الاسلام و المسلمين حاج شيخ يوسف صاحب الزماني

مرحوم حجت الاسلام و المسلمين دکتر سيد جواد مصطفوى

تاليفات

1 – رساله اى در صلوه المسافر

2 – رساله اى در قاعده لاضرر

3 – رساله اى در فروعات علم اجمالي

4 – رساله اى در بحث ترتب

5 – رساله اى در معتقدات القاصر در اصول الدين

6 – حاشيه بر کتاب عروه الوثقي

7 – دوره کامل رساله عمليه  با نام ( وجيزه المسائل )

وفات

سرانجام اين مرجع عاليقدر و فقيه عالى مقام در 21 ذيقعده سال 1377ق  ( برابر با 30 ارديبهشت ماه سال 1337 ش )  به ديار باقي  شتافت و پس از تشييع با شکوه پيکر مطهرش در پايين پاى مقدس  حضرت  ثامن الحجج  امام على بن موسى الرضا (ع) در مشهد مقدس به خاک سپرده شد .