آية الله سيد محمود طالقانى (ره)

آية الله سيد محمود طالقانى (ره)

(1399-1329 ه.ق)
ولادت

در ‎ چهارم
ربيع الاول‎‎‏1329‏‎ ‎ق. صداى نوزادى در فضاى خانه ساده آية الله سيد ابوالحسن طالقانى ‏پيچيد‎ ‎كه نامش را‎  محمود گذاشتند و پدرش پشت‎ ‎جلد قرآن نوشت‎: ‎ سيد محمود. نوشتار كوتاه ‎. سيد محمود دوران كودكى را تا ده سالگى در‎ ‎روستاى‎  گليرد طالقان سپرى نمود و‎ ‎همانجا ‏خواندن ، نوشتن و مقدمات علوم اسلامى را فراگرفت و در مكتب پدر – كه عالمى‏‎ ‎سياستمدار بود ‏‏- مبارزه با استبداد در ذهن او نقش بست‏‎ . او سپس همراه
خانواده به‎‎تهران رفت كه همزمان بود با دوران ديكتاتورى رضاخان و مبارزه ‏روحانيون عليه وى و‎ ‎اين نقشى بسزا در شكل گيرى فكر سياسى اش داشت
و از همان هنگام او ‏را وارد ميدان‎ ‎مبارزه با ستم كرد‎.

تحصيلات

سيد محمود در نوزده سالگى براى فراگيرى بيشتر‎ ‎علوم اسلامى به قم رفت و از درس ‏استادانى بزرگ چون آية الله حجت و آية الله‎ ‎خوانسارى بهره فراوان برد. ‎‏

دانش پژوه جوان ، مدتى براى بهره گيرى از درس‎‎علماى برجسته نجف ، راهى آن مركز ‏بزرگ علمى شد؛ اما دوباره به قم و مدرسه فيضيه‎ ‎برگشت‎.

سير به سوى خلق‎

آية الله طالقانى پس از سالها تحصيل در قم ، از آية‎‎الله جائرى يزدى ، بنيانگذار حوزه علميه قم ، ‏اجازه اجتهاد گرفت‎‎و با عزمى راسخ و گامى استوار، راهى تهران شد و‎ ‎در مدرسه عالى ‏شهيد مطهرى (سپهسالار سابق ) به آموزش علوم اسلامى پرداخت‎.

او كه‎ ‎مدتها پيش درد جامعه و مردم را حس كرده بود وتنها راه نجات را در بازگشت به اسلام‎ ‎و قرآن مى دانست ، با برقرارى جلسات تفسير
قرآن در راه گام نهاد ‎‏

مجاهدى نستوه‎

روزى در چهار راه‎  گلوبندك‎ ‎تهران ، بين زنى مسلمان و ماءمورى مزدور درگيرى بوجود ‏آمد كه‎‎ماءمور فرومايه سعى داشت چادر را از سر زن
مسلمان برگيرد؛ ولى او مقاومت مى‎ ‎كرد‎.

آية الله طالقانى كه از آنجا درحال عبور بود با صحنه كشمكش آنان روبرو گشت‎ ‎؛ از اين رو با ‏ماءمور گلاويز شد و آن زن را از چنگش رها ساخت‎.

به دنبال اين‎ ‎درگيرى ، بيگانه پرستان ، آقاى طالقانى را بهجرم اهانت به مقامات بلند پايه ‏كشورى‎ ‎بازداشت و به شش ماه زندان محكوم كردند ‎‏

با سقوط رضا خان و بر سر كار آمدن شاه جوان و‎‎بى تجربه ، فضاى فعاليتهاى فرهنگى و ‏سياسىتا اندازه اى باز شد؛ در اين هنگام آية‎ ‎الله طالقانى برى آشنايى هر چه بيشتر نوجوانان و ‏جوانان با معارف اسلامى ، به تشكيل‎  كانون اسلام‎  ‎دست زد و براى فراگير‎ ‎كردن فعاليت ‏زير بنايى اش به انتشار مجله‎  دانش آموز از طرف كانون ، همت گماشت‎ .

به دنبال پايه گذارى نهضت ملى نفت‎ ‎به رهبرى آية الله كاشانى و حركت يكپارچه مردم در پشت ‏سر او، براى ستاندن حق خويش‎ ‎از انگليس ‍ غارتگر، آية الله طالقانى همگام با قهرمان مبارزه ، ‏عليه استعمار به‎‎قيام پيوست و يكى از ياران نزديك آقاى كاشانى در اين راه شد و با زبان گويا و ‏برنده‎ ‎خود به افشاگرى و روشنگرى پرداخت‎ .

آرزوى ديرينه‎

آية الله طالقانى از زمره متفكرانى بود كه گامهايى‎ ‎براى اتحاد جهان اسلام برداشت . او در ‏كنفرانسهاى متعددى ، گاه به عنوان نماينده‎ ‎شخصيتهاى بزرگى چون آية الله كاشانى و بروجردى ‏و گاه به طور مستقل ، شركت‎ ‎نمود‎.

وى در حمايت از تاءسيس‎  دارالتقريب بين المذاهب‎ ‎الاسلاميه كه توسط آية الله بروجردى با ‏همكارى انديشمندان‎ الازهر مصر بود بويژه‎  شيخ محمد شلتوت‎ ايجاد شده بود، نوشت‎ :

‎ راه تقريب ، كه جمعى از علماى بيدار و مجاهد پيش گرفته‏‎‎اند همين است كه با نور تفكر، ‏محيط ارتباط اسلامى را روشن سازند و با نوك قلم ،‎ ‎باقيمانده ابرهاى تاريك را از افق فكرى ‏مسلمانان زايل گردانند تا وحدت واقعى پايه‎ ‎گيرد، نه اتحاد صورى و قرار دادى‎ .

خنجرى در قلب جهان‎ ‎اسلام‎

در 25/2/1327 ش . همزمان با خروج آخرين سرباز‎‎انگليس از خاك فلسطين ،‎  بن گورين‎ رئيس يكى از سازمانهاى صهيونيستى ، خبر شوم تاءسيس دولت اشغالگر اسرائيل را اعلام‎ ‎كرد‎.

از آن تاريخ به بعد، تلاشهاى گسترده اى در ابعاد مختلف براى حمايت از حقوق‎ ‎مردم فلسطين ‏صورت گرفته است‎.

آية الله طالقانى نيز ازمبارزانى بود كه هرگز در‎‎برابر اين تجاوز، سكوت نكرد و در ‏كنفرانسهاى متعدد از حق ملت فلسطين دفاع‎ ‎كرد‎.

وى در خطبه نماز عيد فطر سال 1348 ش . به مسئله فلسطين پرداخت و ضمن آگاه‎ ‎كردن ‏مردم از وضعيت مسلمانان فلسطين يادآورى
مسؤوليت آنان در اين مبارزه ، از آنها‎ ‎خواست تا ‏فطريه خود را براى كمك به مبارزان مسلمان هديه كنند‎.

با گسترش اين حركت‎ ‎نو، در سال بعد همگام با نمازگزاران مسجد هدايت ، نمازگزاران حسينيه ‏ارشاد و تعدادى‎ ‎از مساجد با راهنمائيهاى آية الله مطهرى و عده اى ديگر، فطريه خود را به ‏مبارزان‎ ‎فلسطينى هديه كردند ‎‏

تاليفات

اگر چه زندگانى آية‎ ‎الله طالقانى سراسر مبارزه بود و بارها
زندانى و تبعيد گرديد، امام با اين ‏حال آثار‎ ‎ارزشمندى از خود بجا گذاشت‎:

‏1‏‎.  پرتوى از قرآن‎ كه شامل تفسير سوره هاى فاتحه ، بقره ، آل عمران ، 22 آيه ابتداى‏‎ ‎سوره نساء و تمامى سوره هاى جزء سى ام قرآن
است و در شش جلد منتشر گرديد‎.

‏2‏‎. ‎مقدمه ، توضيح و تعليق بركتاب‎  تنبيه الامة و تنزيه الملة‎  ‎آية الله نائينى‎

‏3‏‎. ‎اسلام و مالكيت‎.

‏4‏‎. ‎ترجمه جلد‎ ‎اول كتاب‎  امام على بن ابى طالب‎،‎ ‎نوشته عبدالفتاح عبدالمقصود‎.

‏5‏‎.  به سوى خدا مى رويم‎  ‎كه سفر نامه حج است‎.

‏6‏‎. ‎پرتوى از نهج البلاغه‎.

‏7‏‎. ‎آينده‎ ‎بشريت از نظر مكتب ما‎.

‏8‏‎. ‎آزادى و استبداد‎.

‏9‏‎. ‎آية حجاب‎ .

‏10‏‎. ‎مرجعيت و‎ ‎فتوا‎.

‏11‏‎. ‎درسى از قرآن‎.

‏12‏‎. ‎درس وحدت‎ .

وفات‎

او پس از سالها مبارزه ، در ساعت 45/1 بامداد روز‏‎‎دوشنبه 9/6/1358 به سوى حق شتافت و ‏ملتى در غم فراقش غرق ماتم شدند‎. انبوه جمعيت‎ ‎پيكرش را براى خاك سپارى به بهشت زهرا بردند و صبح سه شنبه در ميان شيون ‏و ناله‎ ‎مردم ، آن پيكر عزيز در خاك پنهان گشت و دولت يك روز تعطيل و سه روز عزادارى ‏عمومى‎ ‎اعلام كرد‎.