آية الله العظمى سيد محمد تقى خوانسارى (ره)

(1371-1305هـ ق)

ولادت
ولادت با سعادت او در سال 1305 ه در خوانسار رخ داد در كنف عنايت ‏حمايت پدر و حمايت مادر مهربان رشد و نمو را آغاز نمود از تربيت‏ يافتگان مكتب پربار حائرى،آية الله العظمى حاج سيد محمد تقى ‏موسوى خوانسارى(اعلى الله مقامه الشريف)مى‏ باشد كه يكى از مشاهير علماء وفقهاى قرن چهاردهم هجرى و زعيم بزرگ حوزه علميه قم در آن مقطع خاص بوده‏است.
تحصيلات
تحصيلات مقدماتى رادر زادگاه خويش به انجام رسانيد تا اينكه در سال 1322 در سنين نوجوانى به عتبات‏ عاليات رهسپارشد
اساتيد
در نجف اشرف در دروس آيات عظام:آخوند خراسانى و آية الله ‏يزدى صاحب العروة الوثقى شركت ورزيد پس از درگذشت آن بزرگان در دروس آيات‏عظام و بزرگوار شريعت،آقا ضياء الدين عراقى و آقا شيخ على قوچانى حضور يافت،تا واقعه ثوره عشرين عراق پيش آمد و او نيز همانند ديگر روحانيان مبارز به امر مطاع‏مرجع عاليقدر شيعه حضرت آية الله العظمى ميرزا محمد تقى شيرازى(ميرزاى دوم)پاسخ گفتند و با نيروهاى مهاجم به مقابله و مدافعه پرداختند تا در سال‏1333 از طرف‏مزدوران به هندوستان مستعمره وسيع بريتانيا تبعيد گرديد پس از سپرى ساختن چهارسال دوران تبعيد و گرفتارى در سال‏1337 به زادگاه خود بازگشت،و پس از اندكى‏توقف به اراك منتقل،و در دروس مرحوم آية الله حائرى شركت جست و همراه آن مرحوم بنا به دعوت مردم نيكوكار قم به حوزه علميه قم مهاجرت و در تشكيل حوزه وحفظ و نگهدارى آن تشريك مساعى نمود. پس از درگذشت زعيم و مؤسس حوزه،همراه دو بزرگوار عاليقدر،آيتين علمين:آية الله حجت و آية الله صدر در دوران فترت،تا آمدن آية الله بروجردى، در نگهدارى و سرپرستى حوزويان و تربيت طلاب ومحصلين كمال سعى و كوشش خود را به كار گرفتند و چه بسيار از افاضل و مراجعى كه‏از حوزه تربيت و سرپرستى آن مرجع عاليقدر فارغ التحصيل گرديده‏اند. يكى از نويسندگان آن روز كه تاليف خود را با حال و هواى آن روزگار به‏ نگارش در آورده ‏است و هنوز عطر ورايحه دوران طلبگى‏از كلمات و لغات آن‏ استشمام مى ‏گردد،درمورد فعاليت تدريسى ‏آية الله خوانسارى درحوزه نوبنياد حائرى‏تحت عنوان‏ جلسه ‏درس آقا سيد محمدتقى خوانسارى‏چنين مى ‏نگارد: اين دانشمندعالى مقدار،نظر به آن‏ فكر عميق و نظردقيقى كه دارندمى‏ توان گفت‏ حوزه درسشان مخصوص يك دسته از متبحرين فضلاء است و اين محضر مقدس در منزل‏ شخصى معظم له صورت پذير است.
نقش معظم له در نگهدارى حوزه
مرحوم آية الله خوانسارى پس از فوت آية الله مؤسس در آن شرائط بحرانى و حساس‏ كه كوچك‏ترين غفلت و بى‏توجهى موجب از هم پاشيدن حوزه نوبنياد حائرى‏ مى‏ گشت و دشمنان داخلى و خارجى سعى و اهتمام كامل به اين امر حساسى داشتندهمراه دو هم رزم و هم سنگر ديگر سيدين علمين و آيتين بارزتين:مرحوم سيد محمدحجت و مرحوم سيد صدر الدين صدر،سنگر استقلال و حيات حوزه را حفظ نمودندو با مجاهدات و تلاشهاى خداپسندانه در حفظ و نگهدارى اين يادگار سلف صالح‏كوشيدند،به حدى كه تا ورود آية الله العظمى بروجردى و در كنار و معيت او نيز به‏ انجام اين امر مهم ادامه دادند و در اين باره لحظه ‏اى را به غفلت و تسامح نگذراندند وتوانستند آن را به دست امين بزرگوار،ديگرى از تبار بزرگان اسلامى صحيح و سالم‏ بسپرند .
نماز استسقاء
يكى از حوادث مهم زندگى او كه شهرت بسزايى دارد،نماز استسقاء و طلب‏ بارانى است كه در سال‏1363 هجرى قمرى در اثر خشكسالى و بى‏ آبى رخ داد.اين‏ نماز را كه با حضور هزاران نفر از مردم خداجوى قم انجام داده ‏اند و مردم قم را ازقحطى و بى ‏آبى نجات داده‏ اند،بسيار معروف و مشهور است‏ به حدى كه ادباء و فضلاء را به سرودن شعر واداشته است.
ويژگيها و خصوصيات
هر كدام از مراجع عاليقدر خصوصيات روحى ويژه ‏اى دارند كه مخصوص‏ خويشتن مى ‏باشد يا آن خصوصيت‏ با كيفيت‏ بيشتر و بهتر در آنان جلوه ‏گر مى ‏باشد آن‏مرحوم نيز در قضاى حوايج مؤمنين و سعى و تلاش در انجام آنها بى ‏نهايت‏ ساعى وكوشا بوده است غيرت دينى و تعصب خاص روحانى و علاقه به حضور در صحنه‏ سياسى و اجتماعى از ويژگيهاى آن بزرگ بوده است. ايشان در مساله ملى شدن نفت وموضوع انتخابات دخالت نمودند و در مورد انتخابات با توجه به شرايط خاص آن روزاعلاميه دادند و مردم متدين را به مشاركت مؤثر در انتخابات 11 شهريور ربيع الاول‏1371 دعوت نمودند.ايشان در دفاع از امر حجاب مشاركت مؤثرى با آية الله سيدحسين قمى داشتند.
شاگردان
1-آية الله العظمى حاج شيخ محمد على اراكى 2-آية الله حاج شيخ عبد الجواد اصفهانى 3-آية الله العظمى حاج شيخ راضى تبريزى 4-آية الله حاج ميرزا ابو القاسم دانش آشتيانى 5-آية الله حاج سيد احمد خسرو شاهى تبريزى 6-آية الله حاج سيد جلال شهيدى محلاتى 7-آية الله حاج ميرزا رضى تبريزى 8-آية الله ميرزا عبد الرحيم مدرسى تبريزى 9-آية الله سيد محمد باقر سلطانى 10-آية الله شيخ ابو المكارم رشتى 11-آية الله سيد احمد خرم آبادى 12-آية الله سيد حسين رسولى شميرانى 13-آية الله سيد عيسى رسولى شميرانى 14-آية الله حاج آقا عطاء الله اصفهانى 15-آية الله حاج شيخ غلامرضا اصفهانى 16-آية الله شيخ محمد ولى هرسينى 17-آية الله شهيد صدوقى يزدى 18-آية الله شيخ مهدى صادقى تبريزى 19-آية الله سيد مصطفى خوانسارى 20-آية الله سيد هادى روحانى
تاليفات
يكى از آثار فقهى ايشان تقريرات كتاب الطهارة مى‏باشد.كه توسط آية الله ‏العظمى اراكى تحرير و تنظيم شده،ولى هنوز به چاپ نرسيده است گويا خود آن‏ مرحوم در مورد اين كتاب مى‏ فرموده است اگر چاپ شود بهتر از طهارت مرحوم حاج‏ آقا رضا همدانى خواهد بود.
وفات
او در سال 1371 ه.ق،هفتم ذيحجة الحرام در شهر همدان به رحمت ايزدى ‏پيوست و با تشييع بسيار باشكوه جنازه او به تهران و قم حمل و در بالاى سر كنار مرقدمرحوم آية الله حائرى مؤسس حوزه و مربى و استاد خويش مدفون گرديد.