آنتونيو دو ژزو

آنتونيو دو ژزو

(نيمه دوم قرن هفدهم و نيمه اول قرن هيجدهم)

مستشرقان عمدتا به كارهاى علمى و فرهنگى، و مسيونرها به تبليغ دينى مى پرداخته اند; اما برخى از مستشرقان تبليغ دينى هم داشته اند.

نام آنتونيو دو ژزو كشيش پرتغالى الاصل و علاقه مند به فرهنگ شرقى، هر چند در زمره مستشرقان رسمى ثبت نشده است، ولى وى شرق شناسى بود كه در عين علاقه به مسائل مربوط به شرق، به قصد تبليغ دين مسيح در دوره صفويه به ايران آمد و پس از مدتى به اسلام گرويد و به على قلى جديدالاسلام تغير نام داد.

او كتابهاى در رد مسيحيت و تورات نوشت و از اعتقادات شيعى دفاع نمود. وى كتاب هداية الضالين و تقوية المؤمنين را در چهار بخش: رد اصول دين مسيحيت و اثبات اصول اسلام، رد فروع دين نصارا و اثبات فروع اسلام، اثبات پيامبرى و خاتميت، اثبات امامت و مهدويت تنظيم كرد، و در هر بخش به تبيين اعتقادات شيعى پرداخت. زندگانى وى بيشتر در روزگار شاه سلطان حسين صفوى (1105 – 1135 /1649 – 1722م.) سپرى شد.