آموزه‏ هاى زهرايي(س)

درباره حضرت فاطمه (علیهاالسلام) از زوایای گوناگون می توان به کند و کاو نشست.

عدّه ای در اخلاق و آداب و رفتار فاطمی داد سخن داده اند برخی از جایگاه فاطمه (علیهاالسلام) در نگاه خدا و پیامبر سخن گفته اند..

گروهی مظلومیت زهرا و حوادث دردناک پس از رحلت رسول گرامی را محور پژوهش و نگارش گرفته اند.

بعضی احادیث معصومین علیهم السلام در باره زهرای مرضیه را آورده و به ترجمه، شرح و ابهام زدایی از آن پرداخته اند.

و برخی درباره زندگینامه فاطمه (علیهاالسلام) (میلاد، کودکی، ازدواج، همسرداری و فرزندان فاطمه (علیهاالسلام) ) تحقیق و تدوین کرده اند.

هرکس به زبانی سخن از فضل تو گوید           بلبل به غزلخوانی و قمری به ترانه

از آنجا که زهرای مرضیه (علیهاالسلام) برترین بانویی است که چشم خورشید به یاد دارد و از ازل تا ابد، دختری با این فضیلت ها از مادر نزاده است، تلاش مقاله حاضر این است که محورهای پژوهش و تبلیغ پیرامون فاطمه را برای مردان و زنان امروز جهان به تصویر کشد و برخی از پیامهای آن بانوی برتر را به علاقمندان فرهنگ فاطمی (علیهاالسلام) برساند.

 فاطمه (علیهاالسلام) عصاره همه ارزشهاست و آنچه خوبان همه دارند، او به تنهایی دارد. گنجاندن فضایل فاطمی در یک کتاب و یا مقاله مقدور نیست.

کتاب فضل تو را آب بحر کافی نیست    که تر کنم سر انگشت و صفحه بشمارم

ما فقط فهرست چهل محورپژوهشی زهرایی (علیهاالسلام) را به بشریت تقدیم می کنیم و متن ده پیام آن بانوی ملکوتی را می آوریم:

محورهای فاطمه شناسی

1 – فاطمه و توحید؛

2 – فاطمه و نبوّت؛

3 – فاطمه و عدل الهی؛

4 – فاطمه و امامت؛

5 – فاطمه و قیامت؛

6 – فاطمه و عبادت؛

7 – فاطمه و زهد و ساده زیستی؛

8 – فاطمه و صبوری؛

9 – فاطمه و شکر و سپاس الهی؛

10 – فاطمه و همسر؛

11 – فاطمه و فرزندان؛

12 – فاطمه و عصمت؛

13 – فاطمه و نیایش؛

14 – فاطمه و نماز؛

15 – فاطمه و روزه؛

16 – فاطمه و زکات؛

17 – فاطمه و خمس؛

18 – فاطمه و جهاد؛

19 – فاطمه و حجّ؛

20 – فاطمه و ارشاد جاهل؛

21 – فاطمه و امر به معروف؛

22 – فاطمه و نهی از منکر؛

23 – فاطمه و استیضاح دولت باطل؛

24 – فاطمه و حمایت از محرومان؛

25 – فاطمه و تولّی؛

26 – فاطمه و تبرّی؛

27 – فاطمه و کار و تلاش؛

28 – فاطمه و مهمان داری؛

29 – فاطمه و بیعت؛

30 – فاطمه و هجرت؛

31 – فاطمه و حجاب؛

32 – فاطمه و دانش؛

33 – فاطمه و قرآن؛

34 – فاطمه و فدک؛

35 – فاطمه و عاشورا؛

36 – فاطمه و فرشتگان؛

37 – فاطمه و نقل حدیث؛

38 – فاطمه و شهادت؛

39 – فاطمه و فلسفه احکام؛

40 – فاطمه و سوگواری و شادی.

ده پیام فاطمی

یکم: فاطمه (علیهاالسلام) و خداشناسی

پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله وسلم روزی از فاطمه (علیهاالسلام) پرسید: از خدا چه درخواستی داری؟ هم اکنون فرشته وحی در کنار من است و از سوی خداوند پیام آورده که هر حاجتی داری، برآورده می شود.

فاطمه (علیهاالسلام) در پاسخ فرمود:

«شغلنی عن مسألته، لذة خدمته، لاحاجة لی غیرالنظر الی وجهه الکریم[1]

لذت خدمت او مرا از تمنّا باز داشته است جز به دیدار جمال والای خدا نیازی ندارم.

دوم: فاطمه (علیهاالسلام) و پیامبر (صلی الله علیه و آله وسلم)

وقتی آیه 63 سوره نور «لا تجعلوا دعاء الرسول کدعاء بعضکم بعضاً»؛ نازل گردید، مهابت بیشتر در دلم جای گرفت و پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم را به عنوان «ای پدر!» خطاب نمی کردم و مدام یا رسول اللّه می گفتم.

یکی، دو یا سه بار از من روی برگرداند، سپس رو کرد به من و فرمود: این آیه درباره رفتار تو و بستگانت و فرزندانت نیست، تو از منی و من از تو؛ این آیه درباره آنهاست که بی مهرانه و با خشونت و از راه گردن کشی با من برخورد کرده اند.

تو با واژه «ای پدر» با من سخن بگو، که دل را بهتر زنده می کند و خدا را بیشتر خشنود می سازد.[2]

سوم: فاطمه (علیهاالسلام) و ولایت

قالت فاطمة (علیهاالسلام) : «ان السعید حق السعید من احب علیّاً فی حیاته و بعد موته[3]

سعادتمند راستین کسی است که علی (علیه السلام) را در زندگی و پس از مرگ او دوست بدارد.

چهارم: فاطمه (علیهاالسلام) و قرآن

قالت فاطمه (علیهاالسلام) : «حبّب الّی من دنیاکم ثلاث: تلاوة کتاب اللّه والنظر فی وجه رسول اللّه و الانفاق فی سبیل اللّه[4]

از دنیای شما سه چیز را دوست دارم: تلاوت کتاب خدا، نظاره به چهره رسول خدا و بخشش در راه خدا.

پنجم: فاطمه (علیهاالسلام) و قیامت

قالت فاطمه (علیهاالسلام) : «الویل ثمّ الویل لمن دخل النّار[5]

وای، بازهم وای برکسی که به آتش جهنّم وارد شود!

ششم: فاطمه (علیهاالسلام) و علی (علیه السلام)

وقتی فاطمه (علیهاالسلام) در بستر بود، روزی گریه کرد، علی علیه السلام به وی فرمود: همسر گرامی! چرا گریه می کنی؟ فاطمه (علیهاالسلام) فرمود: به خاطر مشکلاتی که تو پس از من با آن مواجه می شوی؟

علی (علیه السلام) فرمود: اشک نریز:

«فواللّه ان ذالک لصغیرٌ عندی فی ذات اللّه تعالی[6]

سوگند به خدا! این امور در آستان مقدّس الهی کوچک است.

هفتم: فاطمه (علیهاالسلام) و اخلاص

قالت فاطمة (علیهاالسلام) : «من اصعد الی اللّه خالص عبادته، اهبط اللّه الیه افضل مصلحته[7]

هرکس عبادت ناب و خالص خویش را به آسمان بلند الهی ارسال دارد، خداوند بهترین وسیله سامان بخشی را به سوی او خواهد فرستاد.

هشتم: فاطمه (علیهاالسلام) و دین مداری

قالت فاطمه (علیهاالسلام) : «فاتقوا اللّه حقّ تقاته، فیما امرکم و انتهوا عمّا نهاکم عنه[8]

آن چنان که شایسته خداست، نسبت به او تقوا داشته باشید، اوامرش را پاس بدارید و از آنچه نهی فرموده، خودداری کنید.

نهم: فاطمه (علیهاالسلام) و ایثارگری

قالت فاطمه (علیهاالسلام) : «یابُنیّ الجار ثمّ الدّار[9]

فرزندم! در آغاز، همسایه و سپس اهل خانه.

دهم: فاطمه (علیهاالسلام) و مسأله رهبری

قالت فاطمه (علیهاالسلام) : «اشهد اللّه تعالی لقد سمعته یقول: علیّ خیر من اخلفه فیکم و هوالامام والخلیفة بعدی و سبطی و تسعة من صلب الحسین ائمة ابرار، لئن اتبعتموهم وجدتموهم هادین مهدیّین و لئن خالفتموهم لیکون الاختلاف فیکم الی یوم القیامة[10]

خدا را گواه می گیرم از پدرم شنیدم که می فرمود: علی (علیه السلام) بهترین کسی است که در جمع میان شما می گذارم. او امام و خلیفه پس از من است، او و دو نوه ام و نُه تن از تبار حسین (علیه السلام) امامان ابرار هستند؛ که اگر از آنان پیروی کنید، آنان را هدایت کننده و راه یافته خواهید دید و اگر با آنان مخالفت کنید، تا روز قیامت در میان شما اختلاف خواهد بود.

نویسنده : محمود مهدی پور ، صفحه

مجله:فرهنگ كوثر-تابستان 1381، شماره 54

پی نوشت ها:

[1] . نهج الحیاة، ص 99.

[2] . عوالم العلوم، ج 11، ص 74.

[3] . نهج الحیاة، ص 48.

[4] . همان، ص 271.

[5] . بحارالانوار، ج 7، ص 110 و عوالم، ج 11، ص 634.

[6] . عوالم العلوم، ج 11، ص 494.

[7] . همان، ص 623.

[8] . همان.

[9] . همان، ص 326.

[10] . همان، ص 594.