آغاز قيام حسين بن على (شهيد فخّ) 13 ذيقعده

سال 169 هجرى قمرى
پس از آن كه عباسيان در سال 132 قمرى با شكست نهايى امويان، خلافت را از آن خود كرده و از مردم براى خويش بيعت گرفتند، گرچه در آغاز خلافتشان به رهبرى ابوالعباس سفاح، با بنى اعمام و همرزمان سابق خود، يعنى علويان رابطه نيك و رفتارى پسنديده داشتند، ولى پس از مرگ سفاح و آغاز خلافت منصور دوانقى، اختلاف ميان بنى عباس و علويان شدت گرفت و حاكمان وقت با بى رحمى تمام، علويان مبارز را سركوب كردند.

در عصر موسى الهادى (چهارمين خليفه عباسيان)، شيعيان و محبان اهل بيت(علیه السلام)، به ويژه علويان مبارز، به بهانه هايى واهى مورد آزار و اذيت عمر بن عبدالعزيز بن عبيدالله (از نوادگان عمر بن خطاب) عامل هادى عباسى در مدينه منوره، قرار مى گرفتند. تا اين كه آنان به تنگ آمده و تصميم به قيام بر ضد عباسيان گرفتند. رهبرى اين قيام را حسين بن على بن حسن مثلث بن حسن مثنى بن امام حسن مجتبى(علیه السلام) بر عهده داشت.

آنان در سيزدهم ذى قعده قيامشان را با شعار “المرتضى من آل محمد(صلی الله علیه و آله و سلم)” آغاز كردند و با نيروهاى عمر بن عبدالعزيز عمرى درگير شده و آنان به شكست و عقب نشينى وادار كردند و سرانجام عمر بن عبدالعزيز عمرى، از چنگ آنان گريخت و در نتيجه، شهر مدينه در اختيار علويان قرار گرفت و حسين بن على با در اختيار گرفتن صندوق خانه بيت المال و تقسيم آن ميان مبارزان و مستمندان، به رتق و فتق امور پرداخت و خود را براى هجوم به مكه معظمه آماده نمود. علويان، پس ازيازده روز درنگ در مدينه، در 24 ذى قعده، عازم مكه معظمه شدند. وليكن در مكانى به نام “فخ” با سپاهيان هادى عباسى مواجه شده و پس از نبردى سنگين، متحمل شكست گرديدند و بسيارى از آنان، از جمله خود حسين بن على به شهادت رسيدند.(1)

1- نك: تاريخ ابن خلدون، ج2، ص 335؛ تاريخ أمراء المدينه المنورة (عارف احمد عبدالغنى)، ص 142؛ سبل الهدى و الرشاد (صالحى شامى)، ج 21، ص 74؛ المحبر (محمد بن حبيب بغدادى)، ص 37؛ الكامل فى التاريخ (ابن اثير شيبانى)، ج6، ص 90