آشنايى اجمالى با اقسام ورزش(1)

اهميت شناخت پيرامون انواع ورزش

لازم است، افرادى كه مى خواهند ورزش كنند، ابتدا نسبت به آن ورزش شناخت كافى پيدا كنند، از منابعى چون كتاب، باشگاههاى ورزشى، مربيان ورزش و… با انواع و اقسام و مراحل و روشهاى شروع ورزشها آشنا شوند و كاربرد آنها را ياد بگيرند.

هر فرد نسبت به سن، آمادگى بدنى، علاقه فردى، خصوصيات روحى و اخلاقى، سلامت جسمى و… به ورزشى بپردازد كه براى او سود و فايده در برداشته باشد و با آمادگى جسمى و روحى بتواند در آن ورزش موفق شود.

اسب دوانى

يكى از ورزشهاى مفيد اسب دوانى است. اسب دوانى در زمان قديم جزء آرايشهاى جنگى به شمار مى رفت و خداوند در قرآن نسبت به حفظ و نگهدارى آن توصيه و از آن تمجيد فرموده است:

و شما در مقام مبارزه با دشمنان خود را مهيا كنيد و تا آن حد كه بتوانيد از آذوقه و آلات جنگى و اسبان سوارى براى تهديد دشمنان خداوند و دشمنان خود فراهم سازيد.[1]

اسب دوانى از ورزشهايى است كه توان رزمى و آمادگى دفاعى مسلمين را بالا مى برد. لذا رسول گرامى ـ صلّى الله عليه و آله ـ و ائمه ـ عليهم السلام ـ نيز مسلمانان را به آن تشويق مى فرمودند و حتى مسابقه تشكيل مى دادند و به برندگان جايزه مى دادند و گاه خود در مسابقات شركت مى فرمودند. امام باقر ـ عليه السلام ـ فرمودند: رسول خدا ـ صلّى الله عليه و آله ـ مسابقه اسب دوانى ترتيب داده و جوايز را از مال خويش پرداخت.[2]

امام صادق ـ عليه السلام ـ در مورد مسابقه فرمودند:

فرشتگان به هنگام مسابقات اسب دوانى فرود مى آيند و در محل مسابقات حاضر مى شوند.[3]

اسب سوارى تنها بعد رزمى و مسابقه ندارد بلكه نوعى تفريح به شمار مى رود در تأييد اين مطلب على ـ عليه السلام ـ فرمود:

عطر زدن، عسل خوردن، سوارى كردن و نگاه كردن به سبزيجات شادى آور و نشاط برانگيز است.[4]

طبيعى است كه اكنون اسب سوارى صرفاً بعد تنوع و تفريح دارد و ثمره رزمى ندارد و اگر كسى بخواهد كار عميق‌تر و مكتبى تر انجام دهد بايد به جاى اسب‌رانى بر مركب‌هاى روز مسلط گردد تا در مواقع جنگ و دفاع آگاهى كافى را داشته باشد.

آشنائى به فن و كاربردهاى رانندگى از مواردى است كه مى توان جزء امور بالا محسوب كرد.

هشدار

انسان در هر كارى بايد ميانه روى و اعتدال را رعايت كند. اسب سوارى نيز به ميزان كم باعث تقويت اعضاء بدن، به خصوص اعضاء تحتانى مى شود. امّا زياده‌روى در اسب سوارى موجب ضعف اين اعضاء شده و براى سواركار، عوارضى در پى دارد.

از جمله دكتر هاموند كه پزشكى ارتش آمريكا بود و در 1850 در نيومكزيك خدمت مى كرد، گزارش داد: سرخ پوستان ناحيه در نتيجه اسب سوارى ممتد بر اسبهاى بى زين دچار انزالهاى بى اراده مى شوند و به صورت خواجه‌ها در مى آيند.

علاوه بر انزالهاى بى اراده، اسب سوارى زياد مى تواند سواركار را به بيماريهاى جنسى از قبيل: اونانيسم مبتلا كند، زيرا تماس زياد آلت تناسلى و تحريك آن بر بدن اسب، موجب بروز اين عوارض مى شود.

تيراندازى

يكى از ورزشهاى مفيد در اسلام تيراندازى است تيراندازى از ورزشهائى است كه هم جنبه آموزشى دارد هم عبادت است و هم تفريح به شمار مى رود.

پيامبر ـ صلّى الله عليه و آله ـ طى روايتى فرمود:

حق فرزند پسر بر عهده پدرش اين است كه به او نوشتن بياموزد، شناكردن و تيراندازى ياد دهد و روزى او را از راه حلال و پاكيزه تهيه كند.[5]

و به اصحاب خود سفارش فرمودند:

به تيراندازى روى آوريد، زيرا يكى از بهترين سرگرميهاى شماست.[6]

اسلام، آمادگى جهت مقابله با دشمن و ترساندن آنها را لازم و واجب مى شمارد، خداوند در قرآن مى فرمايد:

آنچه قوه و توان داريد براى مقابله با دشمنان آماده و مهيا سازيد.[7]

پيامبر اكرم ـ صلّى الله عليه و آله ـ ذيل اين آيه 2 بار فرمودند: آگاه باشيد، قوه همان تيراندازى است.[8]

طبيعى است آموزش تيراندازى در هر زمان به تناسب سلاح آن زمان مورد نظر و تأييد اسلام مى باشد.

شنا

يكى از ورزشهاى مفيد شنا مى باشد كه اسلام نسبت به آن توصيه فرموده است. پيامبر ـ صلّى الله عليه و آله ـ مى فرمايد:

به فرزندانتان شنا و تيراندازى بياموزيد.[9]

و در روايت ديگر شنا را بهترين سرگرمى معرفى مى فرمايد:

بهترين سرگرمى براى مرد با ايمان، شنا و براى زن باايمان بهترين سرگرمى ريسندگى (كارهاى هنرى) مى باشد.[10]

شنا باعث آرامش اعصاب و نشاط روحى و اعتماد به نفس است و در ورزش شنا، روح خداشناسى و مذهبى در افراد قوى تر مى شود.

توصيه

تذكر اين نكته به شناگران ضرورى است كه اگر فردى مى خواهد شنا كند بايد حتماً معده‌اش خالى يا از غذاى كم حجم استفاده كرده باشد.

اگر فردى پرخورى كند، فشار زيادى به معده و روده‌هاى او وارد مى شود و اگر در آن حال به شنا بپردازد چون نيروى عضلانى زيادى مصرف مى شود و بدن بيش از حد توانائى كار مى كند موجب مى شود كه هضم غذاى بيشتر كه مى تواند كالرى زيادتر توليد كند، در نتيجه فعاليت عضلانى افزونتر گرماى زيادى داخل بدن ايجاد گردد و در اثر رفتن در آب سرد عارضه تهديد كننده‌اى به نام «هيدرو كوسيون» كه چيزى جز توقف قلب نيست پيش آيد براى افرادى كه تب دارند، بيماران مبتلا به امراض ريوى، افراد ضعيف و عليل، بيماران قلبى، بيمارانى كه گوش درد عفونى دارند و برخى از بيماران كه حساسيت پوستى دارند شنا مضر است.[11]

قايقرانى، اسكى روى آب

از جمله ورزشهاى مفيد قايق سوارى و اسكى روى آب است كه فوائد اين ورزشها بيش از حد است. خداوند تسخير دريا و سوار شدن انسان بر كشتى و حركت روى دريا را از جمله عنايات و كرامات خود به انسان بيان مى فرمايد:[12]

هم چنين آن را نشانه‌اى از خداوند و وسيله‌اى براى خداشناسى معرفى مى فرمايد.[13]

و در آيات بيشمارى تسلط انسان بر دريا را براى وسيله دستيابى به منابع تغذيه دريائى معرفى مى فرمايد.[14]

و در آيه ديگر مى فرمايد:

خداست آن كه براى شما دريا را مسخر گردانيد، تا كشتى به امر خدا آسان در آب جارى شود و از آن (به تجارت و سفر) از فضل خدا روزى طلبيد، باشد كه شكر نعمتش را به جاى آوريد.[15]

شمشير بازى

يكى از ورزشهاى رزمى و فنى شمشيربازى است كه اين ورزش در قديم جزء فنون نظامى بوده و سربازان ملزم به فراگيرى فنون آن بوده‌اند تا بتوانند از خود و كشورشان دفاع نمايند.

پيامبر ـ صلّى الله عليه و آله ـ نيز در وصف آن چنين مى فرمايند:

بهشت زير سايه شمشيرهاست و همه خوبيها در شمشير و زير سايه شمشير است.[16]

امّا شمشير بازى در عصر حاضر جنبه تفريح و سرگرمى دارد و تنها در دفاع فردى گاهى مورد استفاده خاص قرار مى گيرد.

كوهنوردى

يكى از ورزشهاى مفيد و سالم كوهنوردى است. كوهنوردى ورزشى است كه جنبه تفريح و سرگرمى دارد و هم جنبه تعليم و تربيت در آن نهفته است. كوهپيمائى يكى از مفيدترين ورزشهائى است كه همه مى توانند در آن شركت كنند و در همگانى كردن ورزش و سالم سازى جامعه سهم زيادى مى تواند داشته باشد.

كوه جلوه‌اى از عظمت خداوند است و كوهنورد، در حين كوهنوردى به اين عظمت پى مى برد. كوهنوردى از ورزشهائى است كه انبياء الهى نيز به آن مى پرداخته‌اند و اكثر اوقات خود را در كوه به عبادت و سير و سياحت و شناخت خداوند مشغول بودند. و برخى از آنها در كوه به نبوت مبعوث شدند. كوهنوردى براى انسان مواهبى در بردارد:

درك زمان و مكان: انتخاب مكان بهتر براى كوهنوردى و انتخاب زمان خوب كه همان ابتداى صبح است، از مواهب كوهپيمائى است.

دقت و احتياط: كوهنورد براى موفقيت خود محتاج دقت و احتياط است و اگر كمى بى دقتى كند گاه مساوى با از دست دادن جان اوست.

مقابله با مشكلات: از خصوصيات خوب كوهنورد آن است كه بتواند با مشكلات كنار بيايد و آنها را از سر راه بردارد.

شكيبائى:

صبر و شكيبائى از مواهب كوهنوردى است.

دورانديشى:

كوهنورد دور انديش است و در معابر تنها به جلوى پاى خود نمى نگرد بلكه در فكر تسخير راههاى صعب العبور مى باشد.

داشتن هدف: كوهنورد براى موفقيت در كار خود محتاج به داشتن هدف معين و مشخص است داشتن هدف به انسان اميد حيات مى دهد و او را در رسيدن به هدف تشويق و در برابر ناملايمات صبور مى سازد.[17]

فوائد بهداشتى: ورزش در محيط بسته و هواى آلوده مطلوب نيست. امّا كوهنورد مى تواند اكسيژن زيادى را جذب بدن و خون خود كند و دستگاه تنفسى خود را تقويت كرده و سالم نگهدارد.

دوستى و صميميت: از جمله مواهب كوهنوردى اين است چون افرادى كه به كوه مى روند قصد مسابقه و گرفتن مدال و امتيازات ديگر را ندارند و هر كس به ميزان دلخواه و توان خود كوهپيمائى مى كند؛ لذا نبودن رقابت خصمانه و مسابقه و مدال بين كوهنوردان دوستى و صميميت به وجود مى آورد.

روحيه شاد و سرحال: فضاى باز كوهستان و چشم اندازهاى دور دست و طبيعت شاد، به افراد روحيه تازه مى بخشد و امكان تفكر بيشترى براى آنها فراهم مى آورد.

افزايش مقاومت بدن: كوهنوردى انسان را در مقابل بيماريها، گرما و سرما مقاوم مى كند.

ورزش همگانى است: كوهپيمائى ساده از ورزشهاى كم خرج است و همگان مى توانند در آن شركت داشته باشند.

براى همه سنين مفيد است: كمتر ورزشى است كه مانند كوهپيمائى براى همه افراد با هر سنى مفيد باشد.

پى نوشتها

[1] . و اعدولهم؛ انفال، 60.
[2] . وسائل الشيعه، ج 13، ص 351.
[3] . بعثت، غدير، عاشورا، ص 139.
[4] . بحار، ج 79، ص 289.
[5] . ميزان الحكمه، ج 10، ص 72.
[6] . ميزان الحكمه، ج 4، ص 183.
[7] . و اعدوالهم؛ انفال، 60.
[8] . بحار، ج 103، ص 191.
[9] . وسائل الشيعه، ج 15، ص 194.
[10] . ميزان الحكمه، ج 18069.
[11] . اولين دانشگاه، ص 257.
[12] . و لقد كرمنا بنى آدم؛ اسراء، 70.
[13] . و اذا مسكم الضر؛ اسراء، 67.
[14] . لتأكلوا منه لحماً طريّا؛ نحل، 14.
[15] . سخر لكم البحر؛ جاثيه، 11.
[16] . تهذيب الاحكام شيخ طوسى، ج 6، كتاب الجهاد.
[17] . اولين دانشگاه، ج 14، ص 265.
منبع :سايت انديشه قم