آسايش و امنيت در بهشت

احمد صادقى اردستانى

آسايش و امنيت، دو نعمت بسيار بزرگى هستند كه همگان در زندگى به دنبال آنها مي‌باشند و براى دست يافتن به آنها، تلاش فراوانى به كار مي‌گيرند. اين دو نعمت بزرگ خدادادى كه تندرستى و سلامت را نيز در پى خواهد داشت. داراى ارزش فوق العاده‌ زيادى است، ليكن متأسفانه تا انسان آنها را در اختيار دارد،قدر نمي‌داند و آن گاه كه از دست داد متوجّه ارزش آنها مي‌شود!

پيامبر اسلام (ص) فرموده است:«نِعمتانِ مَكفورَتان:الأمن و العافِيةُ »1

دو نعمت، مورد غفلت و ناسپاسى و قدر ناشناسى قرار مي‌گيرند:امنيت و آسايش و سلامت و تندرستى. حضرت صادق (ع) هم دو نعمت امنيت و آسايش و تن درستى و صحّت، يعنى سلامت روان و سلامت جسم را، بزرگ‌ترين و بلكه كامل‌ترين و نعمت‌هاى دنيايى دانسته است.2

راستى، چه چيزهايى اين نعمت بزرگ را از انسان مي‌گيرد؟سستى در تحصيل علم و درس خواندن، فريب خوردن از سوى يك دوست ناباب، شكست در امتحان، فقر و تنگ دستى، مشكلات خانوادگى، ضعف ايمان، لغزش و فرو غلتيدن در وادى انحراف و گناه و…؟

براى به دست آوردن آسايش و امنيت در زندگى، چه راه‌هايى وجود دارد؟

به طور كلّى، مي‌توان دو راه عمده را در نظر گرفت و اقدام نمود:

الف:مسئوليت گريزى، روى آوردن به خوشي‌هاى زود گذر و فريب دادن خويشتن و در نتيجه، به دست آوردن آسايش و امنيت نسبى كه متأسفانه در مورد جوانانى كه آگاهى لازم، راهنماى دلسوز و الگوى مناسب را ندارند، اين شيوه چشمگيرتر است!

مثلاً براى رهايى از كابوس غم و اندوه و پريشانى، روى آوردن به «قرص‌هاى روان گردان» و دواهاى شادى زاست!

پزشكان و محققان علوم زيست شناسى اين شيوه را خطرناك، اعتياد آور و سرانجام، مرگ بار اعلام كرده‌اند، طبق آمار سال 1380،بيش از 40 هزار نفر در ايران بدان مبتلا و گروه سنّى 15 تا 35 سال، بيشترين گروه سنّى هستند كه آن را مصرف مي‌كند.3

ب:قرآن كريم كه آئين نامه هدايت همه جانبه است، فرموده:«ألا بِذِكرِ اللّهِ تَطمَئِنُّ القُلُوبُ ؛آگاه باشيد كه با ياد خد دل‌ها آرامش مى يابد».(سوره رعد،ايه 28) ياد خدا كه در قرآن با واژه «ذكر» آمده، علاوه بر يادآورى زبانى و قلبى، يادى است كه از يك سو عظمت و جلال خداوند را در برابر انسان نمايان مي‌سازد و مسئوليت او را در برابر ذات حق تبيين مي‌گرداند و از سوى ديگر،اين «ياد» به خاطر قدرت باز دارندگى انسان از لغزش و گناهان و اعتماد و ارتباط با «خداوند جهان هستى» موجب ثبات و آرامش خاطر مي‌گردد.

پيامبر اسلام (ع) نيز ياد واقعى خدا را، علاوه بر «ذكر زبانى و قلبى» ياد بازدارنده و سازنده شمرده و مي‌فرمايد:«وَ لكن إذا وَرَدَ على ما يحرِمُ عَلَيهِ، خافَ اللّهَ عَزَّوجلَّ عِندَه و تَرَكَهُ».4؛بلكه «ذكر واقعى خدا» آن است كه وقتى انسان در برابر گناه و حرامى قرار گرفت، خدا را در نظر آورد و بترسد و از گناه و حرام خوددارى نمايد.

آرامش و امنيت،به طور كامل و همه جانبه از ويژگي‌ها و نعمت‌هاى بهشتى است كه بر اساس ايات قرآن كريم نمونه‌هايى از آنها را به مطالعه مي‌گذاريم:

1.به هنگام ورود

قرآن كريم، درباره پرهيزكاران و مؤمنان وارسته و برگزيده‌اى كه در پرتو ايمان و خويشتن دارى از گناهان به قلّه بلند انسانيت صعود كرده‌اند و جايگاه آنان در بهشت، باغ‌هاى سبز و خرّم و در كنار چشمه‌ سارهاى زلال و لذت بخش قرار دارد، مي‌فرمايد:«اُدخلوها بِسلامٍ آمنين».(سوره حجر، ايه 46)

فرشتگان الهى، به آنان مي‌گويند:داخل اين باغ‌ها شويد، در سلامت و آرامش و امنيت.در ايه ديگرى مي‌فرمايد:«اُدخُلوا الجَنَّةَ لاخَوف عَلَيكُم و لا أنتم تَحزَنُونَ؛داخل بهشت شويد كه نه ترس و بيمى برشما وارد مي‌شود و نه گرفتار غم و اندوه مي‌شويد. (و بلكه در آرامش و شادمانى و امنيت خواهيد بود)».(سوره اعراف، ايه 49)

2.خانه‌هاى پاكيزه

قرآن كريم، در دو ايه موضوع «خانه‌هاى پاكيزه» را كه از نعمت‌هاى بهشتى و پاداش مؤمنان است، مطرح نموده كه در يك مورد آن آمده: «وَعَدَ اللّهُ المؤمنين و المؤمناتِ جَناتٍ تَجرى من تَحتِها الأنهارُ خالدينَ فيها وَ مَساكِنَ طِيبَةً فى جَنّاتِ عَدنٍٍ…؛خداوند به مردان و زنان با ايمان، باغ‌هايى از بهشت وعده داده كه نهرها از زير (درختان) آنها جارى است، جاودانه در آن خواهند ماند و مسكن‌هاى پاكيزه‌اى در بهشت خواهند داشت و رضايت و خشنودى خدا كه از همه بالاتر است را دارند و پيروزى بزرگ همين است».(سوره توبه،ايه 72)

خانه‌هاى پاكيزه و بزرگ يكى از پاداش‌هاى بزرگ الهى به اهل ايمان و يكى از كانون‌هاى بزرگ آسايش و آرامش و امنيت و راحتى آنان خواهد بود.

آرى،براى كسانى كه ايمان آورده‌اند و در دنيا اعمال صالح داشته‌اند، پاداش فراوانى است و خانه‌هايى كه در اختيار آنان قرار مي‌گيرد، داراى آن چنان تجهيزات كاملى است كه به منظور آرامش و كاميابى بيشتر و بهره‌مندى از آسايش و لذت بهتر، خانه‌هاى آنان ، غرفه‌ها و بالا خانه‌هاى مشرف به منظره‌هاى چشم نواز و لذّت بخش بهشتى نيز دارد و سكونت در آنها، براى آنان آسايش دل نشين و فراوانى به وجود مي‌آورد.

قرآن كريم در اين باره مي‌فرمايد:«وَ هُم فى الغُرفاتِ آمِنُونَ؛آنان در آن غرفه‌ها و بالا خانه‌ها، آسايش و آرامش دارند».(سوره سبأ،ايه 37)

3. بر تخت‌هاى زيب

آسايش و آرامش و امنيتى كه براى مؤمنان در بهشت فراهم گرديده، منحصر به بهره‌مندى از خانه هاى وسيع و پاكيزه و مجهّز نيست،بلكه آنان گاهى از خانه‌ها قدم بيرون مي‌گذارند و در باغ‌هاى باصفا و زير سايه‌ درختان زيبا و كنار چشمه‌ها و جويبارهاى جان نواز كه با موسيقى دل نشين خود،وجود آنان را در خلسه‌هاى شادى آفرين فرو مي‌برد و نسيم پرطراوتى كه جسم و جان آنان را نوازش مي‌دهد، با همسران خويش به تماشا مي‌نشينند و گاهى هم با قدم زدن، بر «فرش هاى زمرّدين» كه در زير سايه‌ درختان گسترانيده شده، به ناز و كرشمه و خراميدن مي‌پردازند.

قرآن مجيد،اين فضاهاى آرام بخش و لذّت آفرين را اين گونه بيان كرده است:«هَم وَ ازواجُهُم فى ظِلالٍ على الأرائكِ مُتّكئونَ…؛بهشتيان، امروز به (بهره‌بردارى) از نعمت‌هاى خدا مشغول و مسرورند، آنان با همسران خويش، در سايه‌هاى (قصرها و درختان بهشتى) بر تخت‌ها تكيه زده اند و براى آنها در بهشت، ميوه‌هاى فراوان و لذّت بخش، هر چه بخواهند وجود دارد، و براى آنان سلام و درود الهى است».(سوره يس،ايات 56 ـ 58)

و در جاى ديگر مي‌فرمايد:«اُدخُلُوا الجَنَّةَ أنتُم وَ أزواجُكُم تُحبَرُوُنَ؛اى بندگان من! نه ترسى بر شما هست و نه اندوهى، شما با همسران خويش در حالى كه در نهايت شادمانى (كه آثار آن در چهره‌ها و حركات و رفتار و قهراً خراميدن و ناز شما نمايان و همراه است) به بهشت وارد شويد».(سوره زخرف،ايات 68 تا 71)

4. در اوج آسايش

در بهشت، گرسنگى، تشنگى، برهنگى، رنج،واماندگى،آفتاب آزار دهنده، دل تنگى و فشار زندگى كه موجب غم و اندوه و پريشاني‌ها مي‌گردد وجود ندارد و همه ابزارها، وسايل و عواملى كه براى بهشتيان در نظر گرفته شده، فراهم گرديده است، تا آنان با خيال راحت، آرامش خاطر و آسايش و امنيتى كه در پرتو مصونيت از هر گزندى، جاودانگى زندگى بهشتى را تأمين مي‌كند، به سر برند.

قرآن كريم، اين ويژگي‌ها و شرايط مناسب را به عنوان پاداش مؤمنان و نيكوكاران در دنيا، به طور خلاصه، اين گونه بيان كرده است:

الف ـ «إنَّ لَكَ أن لاتَجُوعَ وَ لاتَعرى.وَ أنَّكَ لاتَظمَؤُ فيها وَ لاتَضحى؛

اى آدم! تو در بهشت راحت هستى و در آن گرسنه نمي‌شوى و برهنه نخواهى شد و نيز در بهشت تشنه نمي‌شوى و حرارت آفتاب آزارت نخواهد داد».(سوره طه، ايات 118و 119)

ب ـ بندگان مؤمن در بهشت مي‌گويند:«حمد و سپاس خدايى را كه غم و اندوه را از ما برطرف نمود، به راستى پروردگار ما غفور و شكور است، خدايى كه با فضل خويش ما را در اين سراى جاويدان جاى داد كه در آنجا نه رنج و تعبى به ما مي‌رسد و نه گرفتار خستگى و واماندگى مي‌شويم».(سوره فاطر، ايات 34 و 35)

ج ـ قرآن كريم، سرنوشت و جايگاه مؤمنان و افرادى را كه عمل صالح انجام داده‌اند «جنّات فردوس» معرفى مي‌كند و درباره آنان مي‌فرمايد:

«خالدينَ فيها لايبغونَ عَنها حِوَلاً؛آنان در بهشت جاويدان (و با آسايش و امنيت و خاطر آسوده هستند) و هرگز در پى جا و نقل مكان نخواهند بود».(سوره كهف،ايات 107 و 108)

حافظ شيرازى سروده است:

آسايش دو گيتى تفسير اين دو حرف است بـا دوسـتان مـروّت بـا دشـمنـان مـدارا.

پى نوشت:

1 و 2. بحارالانوار، ج 78، ص 170 .

3. روزنامه ايران، 24/3/1384، شماره 3161، ص 9.

4. سفينة البحار، ج 2، ص 277.

منبع :بشارت ، خرداد و تير 1384، شماره 47