آداب و سنن رسول خدا (ص)در صدقه دادن‏

در وصيت رسول خدا (صلی الله علیه و آله) به على (عليه السّلام) آمده است: ششم آنکه در نماز وروزه و صدقه از سنّت من پيروى کنى. . . و اما راجع به صدقه، به قدرى در آن کوشاباشى که گمان کنى در صرف مال براى صدقه اسراف کرده اى.

امام صادق (عليه السّلام) فرمود: رسول خدا (صلی الله علیه و آله) هيچ گاه سائلى را از خود نراند، اگر چيزى داشت به او مى داد، و اگر نداشت مى فرمود: خدا برساند.

مؤلف: اين مطلب در اخبار شيعه و سنّى به قدرى زياد نقل شده که شايد به حدتواتر رسيده باشد. ما بعض از آن روايات را در باب دوم (آداب معاشرت) و غير آن ذکر کرديم.

امام صادق (عليه السّلام) ضمن حديثى فرمود: ما اهل بيت آنچه در راه خداداده ايم پس نمى گيريم.

ملحقات

رسول خدا (صلی الله علیه و آله) فرمود: من چند چيز را ترک نمى کنم. سوار شدن برالاغ پالان دار، با بردگان روى حصير غذا خوردن، و با دست خود به سائل کمک کردن.

رسول خدا (صلی الله علیه و آله) فرمود: جوانمردى ما اهل بيت در اين است که از آن که به ما ستم کرده درمى گذريم، و به آن که ما را محروم ساخته بخشش مى کنيم.

روايت است که جود و بخشش رسول خدا (صلی الله علیه و آله) در خير از همه مردم بيشتر و از تندباد سريع تر بود. بذل و عطايش ادامه داشت و بخلى از او نمودار نمى شدو ممانعتى سر نمى زد.

على (عليه السّلام) فرمود: ما اهل بيت، کسانى را که به نظر مى رسد غير مستحق هستند رد نمى کنيم از ترس اينکه مبادا مستحق واقعى را رد کرده باشيم.

امير المؤمنين (عليه السّلام) فرمود: چون چيزى از رسول خدا (صلی الله علیه و آله) مى خواستند، اگر قصد انجام آن را داشت جواب مثبت مى داد، و اگر قصد انجام آن را نداشت سکوت مى کرد و کلمه «نه» بر زبان جارى نمى ساخت.

حسن بن على بن فضّال گويد: از حضرت رضا (عليه السّلام) پرسيدم: چرا وقتى امير المؤمنين (عليه السّلام) در ظاهر به خلافت رسيد«فدک»را [ به بنى فاطمه (عليهم السّلام) ] برنگردانيد؟! فرمود: زيرا ما خاندانى هستيم که فقط خداوند حقوق غصب شده ما رااز ستمگران مى گيرد. ما سرپرست مؤمنان هستيم، به نفع آنان حکم کرده، حقوقشان را از ستمگران گرفته، به آنان باز مى گردانيم، اما براى بازگرفتن حقوق خود اقدام نمى کنيم.

منبع: سنن النبى،علامه سيد محمدحسين طباطبائي