آداب خوابيدن و بستر خواب در سنت پیامبر اسلام(ص)

بستر رسول الله (صلّى اللّه عليه و آله) يک عبا بود و متکايش از پوست که با ليف خرماپر شده بود. شبى همان عبا را دو تا کرده، زير آن حضرت انداختند. چون صبح بيدارشد فرمود : اين بستر ديشب مرا از نماز[شب ]باز داشت. از آن پس دستور داد تازيرانداز او را يک لايه اندازند. و زيرانداز ديگرى از پوست داشت که از ليف خرماپر شده بود. و نيز عبايى داشت که به هر جا نقل مکان مى کرد آن را دو تا کرده زيرآن حضرت مى انداختند.

رسول خدا (صلّى اللّه عليه و آله) گاهى روى حصير مى خوابيد بدون آنکه زيراندازديگرى زير او باشد.

امام باقر (عليه السّلام) فرمود: هيچ گاه حضرت محمد (صلّى اللّه عليه و آله) از خواب بيدار نشد مگرآنکه بر زمين مى افتاد و در برابر خداوند سجده مى کرد.

ملحقات

على (عليه السّلام) فرمود: پيامبران (عليهم السّلام) طاقباز بر پشت مى خوابند.

رسول خدا (صلّى اللّه عليه و آله) نه زن داشت و همگى يک روانداز داشتند که با گياه خوشبو و رنگين ورس يا زعفران رنگ شده بود؛ نوبت هر يک که مى رسيد آن را به خانه او مى فرستادند و نم زده مى شد تا بويش پخش شود.

امام على (عليه السّلام) فرمود: شب زنده دارى سبب تندرستى و خشنودى پروردگارو در معرض رحمت حق قرار گرفتن است و تمسّک به اخلاق و شيوه پيامبران است.

امام صادق (عليه السّلام) فرمود: حضرت محمد (صلّى اللّه عليه و آله) چون به بستر خواب مى رفت مى گفت: اللّهم باسمک احيى، و باسمک اموت (خداوندا، به نام تو زنده مى گردم وبه نام تو مى ميرم) . و چون از خواب بر مى خاست مى گفت: الحمد للّه الّذى احيانى بعد ما اماتنى و اليه النّشور (سپاس و ستايش خداى را که مرا پس از ميراندن زنده کرد و همه پس از مرگ به سوى او زنده و محشور مى شوند) .

محمّد بن مروان گويد: امام صادق (عليه السّلام) فرمود: آيا شما را خبر ندهم که رسول الله (صلّى اللّه عليه و آله) چون به بستر خواب مى رفت چه مى گفت؟من گفتم: چرا، بفرماييد .

فرمود: آن حضرت آية الکرسى مى خواند و مى گفت: بسم اللّه، آمنت باللّه، و کفرت بالطّاغوت، اللّهمّ احفظنى فى منامى و فى يقظتى (به نام خدا، به خدا ايمان دارم، و از طاغوت بيزارم، خداوندا مرا در خواب و بيدارى حفظ فرما) .

رسول خدا (صلّى اللّه عليه و آله) بيشتر اوقات بالشى را از پوست که از ليف خرما پر شده بود زير سر مى نهاد و هم روى آن مى نشست.

رسول خدا (صلّى اللّه عليه و آله) هرگاه خواب هولناکى مى ديد مى گفت: هو اللّه الّذى لا شريک له (او خدايى است که شريک ندارد) . و چون براى نماز[شب ]بر مى خاست مى گفت: الحمد للّه نور السّماوات و الارض، و الحمد للّه قيّوم السّماوات و الارض، و الحمد للّه ربّ السّماوات و الارض و من فيهنّ، و انت الحقّ، و قولک الحقّ، و لقاؤک الحقّ، و الجنّة حقّ، و النّار حقّ، و السّاعة حقّ. اللّهمّ لک اسلمت، و بک آمنت، و عليک توکّلت، و اليک انيب، و بک خاصمت، و اليک حاکمت، فاغفر لى ما قدّمت و ما اخّرت، و ما اسررت و ما اعلنت . انت الهى، لا اله الاّ انت (سپاس و ستايش خداى را که نور آسمانها و زمين است. سپاس وستايش خداى را که برپا دارنده آسمانها و زمين است. سپاس و ستايش خداى را که پروردگار آسمانها و زمين و همه آفريدگانى است که در آنها به سر مى برند. خداونداتو بر حقّى، و گفتار تو و ديدار تو و بهشت و دوزخ و قيامت حق است. خداونداتسليم تو شدم، و به تو ايمان آوردم، و بر تو توکل نمودم، و به سوى تو باز مى گردم، و به نيروى تو با دشمن مبارزه و ستيز کردم، و به سوى تو داورى نمودم، پس گناهان گذشته و آينده و نهان و آشکار مرا بيامرز، تو خداى منى، جز تو معبودى نيست) .آن گاه پيش از وضو مسواک مى کرد. [1]

امام هادى (عليه السّلام) فرمود: ما اهل بيت هنگام خوابيدن ده چيز را مراعات مى کنيم : طهارت داشتن، صورت بر کف دست راست نهادن، سى و سه مرتبه سبحان اللّه، سى و سه مرتبه الحمد للّه، و سى و چهار مرتبه اللّه اکبر گفتن، رو به قبله خوابيدن به گونه اى که صورتهامان رو به قبله قرار گيرد، خواندن سوره حمد و آية الکرسى و آيه شهد اللّه…[2] و[3]. پس هر که چنين کند بهره خود را از آن شب خودگرفته است.

امام صادق (عليه السّلام) فرمود: بر شما باد به نماز شب، که آن از سنّت پيامبرشماست .

منبع: سنن النبي،علامه سيد محمدحسين طباطبائى

پاورقی:

[1] . دعاهاى ديگرى براى هنگام خواب و بيدار شدن هست که به خواست خدا در باب دعاها خواهدآمد .

[2] . آل عمران/ 18.

[3] . اينها نه مورد است و مورد دهم ذکر نشده. ‌