پیامبر و اهل بیت علیهم السلام » فضائل و مناقب » امام حسین(ع) »

آثار و برکات زیارت سیدالشهداء (ع)

سخنى پیرامون زیارت سیدالشهدا (ع)

اى غمین ز اشتیاق حضرت او

 روز و شب مایل به زیارت او

تو از او دور نیستى بالله

«قبره فى قلوب من والاه »

در طول تاریخ انسان هایى بوده و هستند که پس از مرگشان ، زندگى و حیات شان ادامه پیدا کرده و با مرگ بدنشان ، وجودشان و شخصیت و اندیشه‏ شان ادامه یافته است . مردان خدا و شخصیت هاى الهى، همان گونه که در زمان حیات خویش استوانه دین و محور انسانیت و پشتوانه حق و عدالت هستند ، در زمان پس از مرگ نیز آرامگاه و زیارتگاه شان پشتوانه حق و عدالت و فضیلت است . و در این میان ، زیارت مشهد حسینى از ویژگی هاى برجسته‏ اى برخوردار است . آنانکه توفیق پیدا مى کنند و به زیارت مرقد مطهرش مشرف مى شوند ، روى به آستان امام حسین (ع) آورده و به جانب این مدرسه عشق و فضیلت و دانشگاه کمال و تربیت مى‏ گرایند . اینگونه تربیت اجتماعى و یک چنین موسسه تهذیب اخلاق و ادب ، براى هیچ ملتى از ملل گیتى میسر و مقدورنیست .

البته ملحدین و معاندین و مخالفین مکتب تشیع به خیال خود شبهات و اشکال هاى مى کنند و مى گویند: «زیارت قبور، بت پرستى است ؟!» در حالى که هر کس که به زیارت قبور ائمه (ع) مى رود هرگز به عنوان «بت» آنها را زیارت نمى ‏کند . چه کسى است که حسین بن على (ع) راخدا بداند؟!! شیعه، امام را مقرب درگاه خدا مى ‏داند و با توسل به او قربى به خدا پیدا مى کند، همان طور که خودش در قرآن مجید فرمود:«به سوى او وسیله بگیرید» ۱ امام را وسیله الهى مى ‏داند. زیرا توسل و شفاعت، بعدى از ابعاد زیارت است که زائر از این طریق خود را به درگاه الهى نزدیک مى‏ کند، و پیشوایان ما وعده فرموده ‏اند که از زائران خود دستگیرى کنند.

امام رضا (ع) مى فرماید: «هر امامى بر گردن دوستان و پیروانش عهد و پیمانى دارد و وفاى به این عهد، بإ زیارت قبر آنان ممکن مى ‏باشد . و کسى که به شوق زیارت آنها و با تصدیق به فضیلت آنها به سوى قبور آنها برود مورد شفاعت ائمه در قیامت قرار مى‏ گیرد.

پس هر زائرى باید بکوشد تا از این شفاخانه فیض، استشفاى دردهاى درونى و امراض قلبى و اندرونى خود را خواسته، خواستار آن شود که صفاى دل و دوستى

خاطر و پاکیزگى روح و قداست روان و سلامت تن ، از خدمت آفریدگار جهان به وى عطا گردد ، تا اینکه هم ظاهر او به جمال و کمال آراسته شود و هم باطن وى از آلودگى‏ ها پاک و مصفا گردد. هر زائرى که با معرفت و شناخت مقام صاحب این مرقد و اهداف او به زیارت برود، از صاحب قبر الهام مى‏ گیرد و اصول و تعالیم مکتب را به یاد مى ‏آورد ، و هر زیارت و سلام او سرشار از این آموزش ها و الهام ‏ها است.

از طرفى زیارت نامه ‏هاى وارده، و خواندن هر کدام از آنها، خواننده و زائر را به دقت و تفکر واداشته ، متذکر تاریخ و احوال انبیا و اولیاى معصوم مى‏ گرداند. تأمل در زیارت عاشورا و دیگر زیارات ، این مطلب را به خوبى روشن مى سازد که امامان به این وسیله در صدد ساختن انسانهاى مؤمن و متعهد بوده‏اند ، لذا به آنها تعلیم داده ‏اند که در زیارت امام حسین (ع) از خداوند بخواهند که زندگى و مرگشان را «حسین گونه» قرار دهد، و آنها را در دینا و آخرت همراه آن حضرت بدارد:

 «اللهم اجعل محیاى محیا محمد و آل محمد ، و مماتى ممات محمد و آل محمد … و ان یجعلنى معحکم فى الدنیا و الاخره».

به امید به اینکه خداوند متعال توفیق زیارت حضرتش را در دنیا و شفاعتش را در روز قیامت نصیب ما گرداند، به آثار و برکاتى که زیارت سیدالشهدا (ع) به دنبال دارد مى‏ پردازیم:

۱- آرامش بخشیدن به زائر

قبل از آنکه به آثار و برکاتى که برگرفته از روایات اسلامى است اشاره کنیم ، این نکته لازم به ذکر است که زیارت مرقد شریف امام حسین (ع) مانند سایر ائمه ، به مردمان و زیارت کنندگانش ، نوعى آرامش و اطمینان مى‏ بخشد . در این عصر که انسان را موجودى مضطرب مى نامند، و پیوسته دست به گریبان با پدیده ‏هایى چون تردید، ناکامى، تشویش، ترس و ناسازگارى با محیط و زندگى ماشینى و محرومیت و جنگ و حتى کنار نیامدن با  خود است، و هر روز شاهد کاهش ها و فرسایش ها است و نمى تواند از اضطراب در امان بماند ، این زیارت مرقد مردان خدا و پیشوایان دین است که به انسان آرامش خاطر مى دهد.

در زیارت یک نوع کشش و نیاز الزام آورى انسان را وا مى ‏دارد که فشارها و فریادهاى درونى را از راهى خارج کند . زائر آن مرقد شریف در پرتو دعا و گفتگو با پاکان و استمداد از ارواح پاک مقربان درگاه الهى، نیرو گرفته و نابسامانی ها را با توسل بدانها برخود هموار مى سازند ، و خستگى ‏ها و فشارهاى وارد بر روان ، و نیز اضطراب ها و یأس ها را از خودمى زدایند و به آرامش و اطمینانى براى ادامه زندگى دست مى‏ یابند.

۲- در امان خدا بودن

به امام صادق (ع) عرض کردند: کمترین اثرى که براى زائر قبر امام حسین (ع) چیست؟ فرمود: «کمترین تأثیرش این است که خداوند متعال، او و خانواده و مالش را حفظ مى کند تا به سوى اهل خویش برگردد ،و چون روز قیامت فرا رسد، خداوند حافظ او خواهدبود ».۲

۳- زائر خدا محسوب شدن

زید بن شحام گوید: به امام صادق (ع) عرض کردم : براى زائر قبر امام حسین (ع) چه مى‏ باشد؟ فرمود: «همانند کسى است که خدا را در عرش دیدار نموده باشد». گفتم: براى کسى که یکى از شما را زیارت کند چه مى ‏باشد؟ فرمود:

«همانند کسى است که رسول خدا (ص) را زیارت نموده است » . ۳

۴- برآورده شدن حاجات و دفع پریشانى

امام صادق (ع) فرمود: «همانا نزد شما قبرى است که هیچ فرد پریشانى نزد آن نمى ‏آید مگر آنکه خداوند از او دفع پریشانى نماید و حاجتش را برآورد» . ۴

و نیز به ابوصباح کنانى فرمود: «همانا نزد شما قبرى است که هیچ فرد پریشانى نزد آن نمى‏ رود مگر آنکه خداوند از او پریشانى را دفع نموده و حاجتش را برآورده مى نماید، و همانا نزد او چهار هزار فرشته هستند که از هنگام شهادتش آشفته و غم آلود تا روز قیامت بر او مى‏ گریند. هر کس او را زیارت کند، وى را تا خانه‏ اش بدرقه مى ‏کنند، و هر که مریض شود به عیادتش مى‏ روند، و هر که بمیرد جنازه‏ اش را تشییع مى‏ کنند». ۵

۵ – زیادتى در عمر و رزق

امام باقر (ع) فرموده است : «شیعیان ما را به زیارت قبر حسین (ع) امر کنید ، زیرا زیارت او موجب فزونى در رزق و طول عمر و دفع بلایا و ناگواری ها مى ‏شود » . ۶

۶- آمرزش گناهان

امام صادق (ع) فرمود: «هر کس حسین (ع) را زیارت کند در حالی که عارف به حق او بوده و به امامتش اقرار داشته باشد خداى سبحان ،گناهان گذشته و آینده‏اش را مى ‏آمرزد». ۷

و جابر جعفى در ضمن یک حدیث طولانى از امام صادق (ع) روایت کرده است که فرمود: «چون از نزد قبر حسین (ع) بازگشتى ، ندا کننده‏اى تو را ندا مى‏ دهد که اگر آن را مى ‏شنیدى ، تمام عمر را نزد قبر شریف حسین (ع) اقامت مى ‏گزیدى. آن منادى گوید:خوشا به حال تو اى بنده خدا که سود فراوان بردى و به سلامت

 (در دین ) دست یافتى. عمل از سربگیر که گناهان گذشته‏ ات آمورزیده شد» . ۸

۷- محسوب نشدن ایام زیارت از عمر زائر

امام صادق (ع) فرمود: «همانا ایام زیارت زائران حسین بن على (ع) از عمرشان محسوب نگشته و جزء حیاتشان به شمار مى‏ آید» . ۹

۸- حفاظت زائر در دنیا و آخرت

عبدالله بن هلال به امام صادق (ع) عرض کرد: فدایت شوم، کمترین نصیبى که زائر امام حسین (ع) دارد، چیست ؟ فرمود: «اى عبد الله، کمترین چیزى که براى او مى ‏باشد، این است که خداوند او و خانواده‏اش را حفظ مى کند تا وى را به سوى خانواده‏ اش باز گرداند، و چون روز قیامت فرا رسد، خداوند حافظ او مى‏ باشد» .۱۰

۹- عنایت و توجه سیدالشهدا (ع)

امام صادق (ع) فرمود: «حسین در نزد پروردگارش … به زائرانش نظر مى کند . او نگاه مى کند که چه کسى براى آن حضرت گریه مى کند، پس براى او طلب آمرزش کرده و پدرانش را مى‏ خواند تا براى آن زائر دعا کرده و طلب آمرزش و مغفرت نمایند. سپس امام (حسین) مى فرماید: اگر زائر من مى‏ دانست که خدا چه چیزى براى او عطا مى فرماید شادى او بیشتر از جزع و بى‏ تابى وى مى‏ گردید» . ۱۱

و امام حسین (ع) فرمود: «هر کس مرا در زندگانیش زیارت کند، پس از مرگش بازدیدش خواهم کرد» . ۱۲

۱۰- خیر و برکت زیاد

امام صادق (ع) فرمود:

«اگر مردم مى‏ دانستند که چقدر خیر و برکت در زیارت امام حسین (ع) وجود دارد ، براى زیارت کردنش با یکدیگر مقاتله مى ‏کردند، و هر آینه اموالشان را براى رفتن به زیارتش مى‏ فروختند»۱۳

و امام باقر (ع) فرمود:

 «اگر مردم مى‏دانستند که زیارت قبر شریف حسین (ع) چه مقدار فضیلت و برکت دارد، از شوق زیارت جان مى سپردند و نفس هایشان از شدت حسرت بند مى ‏آمد»۱۴

۱۱- برابرى زیارت قبر حسین (ع) با حج

عبدالله بن عبید انبارى گوید: به امام صادق (ع) عرضه داشتم : فدایت شوم ، همه ساله وسایل تشرف به حج برایم فراهم نمى ‏شود. فرمود: «چون قصد حج نمودى و اسباب برایت فراهم نگشت ، به زیارت قبر حسین (ع) برو، که یک حج برایت نوشته مى شود و چون قصد عمره نمودى و وسایل مهیا نشد ، عزم زیارت قبر حسین (ع) نما، که یک عمره برایت منظور مى شود» ۱۵

۱۲- نام زائر در اعلى علیین ثبت مى‏ شود

امام صادق (ع) فرمود: «هر کس به زیارت قبر حسین (ع) برود در حالى که عارف به حق او باشد، خداوند نام او را در اعلى علیین مى ‏نویسد» . ۱۶

۱۳- غرق شدن در رحمت الهى

از امام صادق (ع) پرسیدند:

 ثواب کسى که قبر امام حسین (ع) را زیارت کند، در حالى که کبر و غرور نداشته باشد چیست ؟ فرمود:

«برایش هزار عمره و حج مقبول نوشته مى شود . اگر شقى باشد، سعید نوشته مى‏ گردد، و پیوسته در رحمت الهى غوطه‏ ور خواهد بود»۱۷

۱۴- دعاى معصومین براى زائر

معاویه بن وهب از امام صادق (ع) نقل نموده که فرمود: «اى معاویه، زیارت قبر حسین (ع) را از روى ترس وامگذار ، زیرا هر که آن را ترک کند ، چنان دچار حسرت مى ‏شود که آرزو نماید قبرش نزد او باشد . آیا دوست ندارى که خداوند تو را در زمره کسانى به حساب آورد که رسول خدا (ص) و على و فاطمه و امامان معصوم (ع) برایش دعا مى ‏کنند؟» ۱۸٫

و نیز فرمود: «همانا فاطمه (س) دختر محمد (ص) نزد زائران قبر فرزندش حسین (ع) حضور یافته و براى گناهانشان طلب آمرزش مى‏ کند». ۱۹

۱۵- تجلى خدا

امام صادق (ع) فرمود: «به درستى که خداى تبارک و تعالى، قبل از اهل عرفات ، براى زائران قبر حسین (ع) تجلى مى نماید، حوایج آنان را بر آورده مى‏ کند ، گناهانشان را آمرزیده و درخواسته ایشان را به اجابت مقرون مى‏ سازد ، و سپس متوجه اهل عرفات شده و در مورد آنان نیز این گونه عمل مى‏ کند». ۲۰

۱۶- سعادت

امام صادق (ع) به عبدالملک خثعمى فرمود:

 «زیارت حسین بن على (ع) را ترک مکن و دوستانت را نیز به آن فرمان بده، تا خداوند بر عمرت افزوده و روزیت را زیاد گرداند. خداوند سبحان زندگانى تو را در سعادت قرار خواهد داد، و نمى‏ میرى مگر سعادتمند ، و تو را در سلک سعادتمندان خواهند نوشت » . ۲۱

۱۷- تأثیر زیارت در روز عاشورا

امام صادق (ع) فرمود:

«هر کس قبر حسین را در روز عاشورا زیارت کند ، همانند کسى است که در برابر او به خون خود غلطیده باشد» ۲۲٫

۱۸- قرار گرفتن در جوار پیامبر و على و فاطمه (ع)

امام صادق (ع) فرمود:

 «هر کس مى‏ خواهد در جوار پیامبر (ص) و على و فاطمه (ع) باشد، نباید زیارت حسین بن على (ع) را ترک کند» ۲۳

۱۹- تأثیر زیارت در روز قیامت

امام صادق (ع) فرمود:

 «هیچ کس در روز قیامت نیست مگر آنکه آرزو مى‏ کند که اى کاش از زائرین امام حسین (ع) مى‏ بود زیرا مشاهده مى‏ نماید که با زائران حسین (ع) به واسطه مقامى که در نزد پروردگار دارند، چگونه عمل مى‏شود» . ۲۴

و نیز فرمود:

 «هر کس دوست دارد در روز قیامت بر سر سفره ‏هایى از نور بنشیند پس باید از زائرین حسین بن على (ع) باشد» ۲۵٫

و زراره بن اعین گوید: «امام صادق (ع) فرمود: «زائرین حسین یک برترى نسبت به سایر مردم دارند» پرسیدم : برتریشان چیست ؟ فرمود: «چهل سال قبل از مردم وارد بهشت مى‏ شوند در حالى که دیگران هنوز در حال حساب هستند» . ۲۶

۲۰- رهایى از شداید قیامت

رسول گرامى اسلام (ص) فرمود: «من تعهد مى‏ کنم که در روز قیامت هنگامه رستاخیز ، ضمن ملاقات با زائر حسین (ع)، دستش را بگیرم و از مراحل هول‏انگیز و سختی هاى قیامت نجاتش بخشیده و او را به بهشت وارد کنم»۲۷

۲۱- نجات از آتش جهنم

امام صادق (ع) فرمود: «هر کس قبر حسین (ع) را به خاطر خداوند و در راه خدا زیارت نماید، خداوند او را از آتش دوزخ آزاد مى‏ سازد، و روز ترس بزرگ (قیامت) او را ایمن مى ‏دارد . از خداوند نیز هیچ حاجتى از حوائج دنیا و آخرت را طلب نمى ‏کند مگر آنکه به او عطا مى‏ نماید» ۲۸٫

این آثار و آثار دیگرى که به خاطر اجتناب از طولانى شدن مطلب ذکر نکردیم ، همگى به برکت وجود حضرت سیدالشهدا (ع) است که امیدوارم هر چه زودتر توفیق زیارت مرقد مطهرش نصیب تمام عاشقان گردد.

پى نوشتها:

۱- سورهء مائده , آیهء ۳۹

۲- ثواب الاعمال شیخ صدوق , ص ۱۱۶

۳- منتخب کامل الزیارات , ابن قولویه , ص ۲۸۱

۴- منتخب کامل الزیارات , ابن قولویه , ص ۳۳۷

۵- همان مأخذ.

۶- همان مأخذ , ص ۲۸۹

۷- کافى , مرحوم کلینى , ج ۴ ص ۵۸۲

۸- منتخب کامل الزیارات , ابن قولویه , ص ۲۹۵

۹- وسائل الشیعه , شیخ حر عاملى , ج ۱۰ ص ۳۲۲

۱۰- منتخب کامل الزیارات , ابن قولویه , ص ۲۴۷

۱۱- امالى شیخ طوسى , ص ۵۵

۱۲- بحارالانوار , علامه مجلسى , ج ۱۰۱ ص ۱۶

۱۳- منتخب کامل الزیارات , ابن قولویه , ص ۸۷

۱۴- سفینه البحار, محدث قمى , ج ۱ ص ۵۶۵

۱۵- منتخب کامل الزیارات , ابن قولویه , ص ۳۰۶

۱۶- وسائل الشیعه , شیخ حر عاملى , ج ۱۰ ص ۳۲۴

۱۷- منتخب کامل الزیارات , ابن قولویه , ص ۳۲۸

۱۸- منتخب کامل الزیارات , ابن قولویه , ص ۱۹۹

۱۹- منتخب کامل الزیارات , ابن قولویه , ص ۲۰۴

۲۰- منتخب کامل الزیارات , ابن قولویه , ص ۳۴۶

۲۱- منتخب کامل الزیارات , ابن قولویه , ص ۲۹۲

۲۲- وسائل الشیعه , شیخ حر عاملى , ج ۱۰ ص ۳۳۱

۲۳- وسائل الشیعه , شیخ حر عاملى , ج ۱۰ ص ۲۳۰

۲۴- وسائل الشیعه , شیخ حر عاملى , ج ۱۰ ص ۳۳۰

۲۵- وسائل الشیعه , شیخ حر عاملى , ج ۱۰ ص ۳۳۱

۲۶- بحارالانوار , علامه مجلسى , ج ۴۴ ص ۲۳۵

۲۷- منتخب کامل الزیارات , ابن قولویه , ص ۲۷۸

۲۸- وسائل الشیعه , شیخ حر عاملى , ج ۱۰ ص ۳۲۴

منبع : کتاب آثار و برکات سید الشهدا

به قلم :علیرضا رجالى تهرانى